Til hvers var þá barist?

Fyrst það sem er í lagi: greinin er birt undir skoðanamerki, höfundur er nafngreindur og stjórnmálaleg staða hans gefin upp í lokin. Lesandinn veit hver talar og fyrir hvað. Þá er ein efnisleg röksemd í textanum sem stendur á eigin fótum: að Ísland hafi aðgang að innri markaðnum og geti gert eigin fríverslunarsamninga utan sameiginlegrar viðskiptastefnu ESB. Þetta er sannreynanlegt atriði og skiptir máli í umræðunni.

Vandinn er að allt annað er stemning. Jón Sigurðsson, ofurefli, kjaftur og klær; sögulegt myndmál er látið gera það verk sem tölur, samningsdrög eða tilvitnanir í gögn ættu að gera. Ekki er nefnd ein einasta heimild um hvað „framsal á hluta ákvörðunarvalds“ myndi í reynd fela í sér, og engin viðurkenning á sterkustu gagnrökum, þeim að Ísland taki þegar upp stóran hluta ESB-regluverks í gegnum EES án sætis við borðið. Í skoðanagrein má sleppa hlutleysi, en heiðarleg röksemdafærsla þarf að mæta bestu andstæðu röksemdinni. Hér er hún ekki nefnd.

Alvarlegast er samsláttur á sjálfu kosningaefninu. Greinin talar um „samning sem óhjákvæmilega felur í sér framsal“ og hvetur til NEI, eins og verið sé að kjósa um aðild sjálfa, en atkvæðagreiðslan sem hún tímasetur varðar framhald viðræðna. Sá greinarmunur er kjarni málsins og höfundur, sem þingmaður, veit hann. Að auki er andstæð umræða afskrifuð sem „þras“, sem er ódýr útgönguleið frá efnislegri deilu.

Niðurstaða: gegnsæ um afstöðu og hagsmuni, en þunn í röksemdum og villandi um hvað spurt er um. Það dregur matið niður að miðju.