Þarf Ís­land að vera dýrasta land í heimi?

Greinin er birt sem skoðun og höfundur er skýrt nafngreindur sem framkvæmdastjóri þingflokks Samfylkingarinnar; þar er gagnsæið í lagi. Sem pólitísk skoðanagrein þarf hún ekki jafnvægi í hefðbundnum skilningi, en meta má heiðarleika rökstuðningsins. Sterkasta hliðin er að höfundur vísar í tiltekna greiningu hagdeildar Visku og gefur lesanda tölulegar forsendur til að meta rök sín: 84% verðmunur við ESB-meðaltal, 44% hærra matvælaverð en á Norðurlöndum, miðgildi launa og áætluð matarútgjöld fjölskyldu. Tilvísun í viðtal Mörtu Kos við Politico er einnig sannreynanleg. Þetta gefur greininni ákveðinn faglegan grunn. Veikleikarnir liggja í rökleiðslunni sjálfri. Setningin „um það þarf ekkert að efast að þessi dýrtíð er afleiðing af því að reka okkar eigin gjaldmiðil" er sett fram sem sjálfsögð staðreynd, en hagfræðingar eru alls ekki sammála um að krónan ein útskýri verðlag á Íslandi; landfræðileg einangrun, smæð markaðar, flutningskostnaður og skattar skipta líka máli. Þetta er kjarninn í greininni og hann stendur án mótvægis, jafnvel þótt um skoðanagrein sé að ræða, sem dregur úr trúverðugleika röksemdafærslunnar. Fullyrðingin um að fákeppni ríki „á nánast öllum mörkuðum" er sömuleiðis óstudd heimild eða tilvísun í rannsókn; Samkeppniseftirlitið eða fræðileg úttekt hefðu styrkt þá röksemd. Niðurstaðan, að ESB-aðild myndi lækka verðlag, er sett fram sem næstum sjálfsögð en vísar ekki í reynslu annarra ríkja sem gengu í sambandið; dæmi eins og Króatíu eða Eistlands hefðu gefið rökunum raunverulegan grundvöll. Að lokum er vert að nefna að greinin notar ítrekað orðalagið „gagnadrifnar staðreyndir" til að lýsa greiningu stéttarfélags sem hefur skýra hagsmuni; sú framsetning gerir lesanda erfiðara fyrir að meta gögnin gagnrýnið.