Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
visir.is 2026-09-05 23:48

Próf eiga að vera átta­viti, ekki á­fanga­staður

Skoðunargrein skólastjóra sem heldur því fram að námsmat eigi að vera verkfæri til að bæta kennslu, ekki markmið í sjálfu sér. Röksemdafærslan er skýr og styðst við lögmál Goodharts og sjónarmið Jóns Torfa Jónassonar, en greinin forðast erfiðustu gagnrökin og hverfur frá öllum tölum.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skýr og sanngjörn skoðunargrein um námsmat, en hún víkur sér undan sterkasta gagnrökinu: hnignandi lesskilningi og afnámi samræmdra prófa.
Gagnrýni Vitans

Birt undir skoðanamerkinu, og rökin eru borin fram af óvenjulegri stillingu: höfundur viðurkennir strax að námsmat hafi gildi, að kröfur eigi að vera til staðar og að prófið sé „ekki rangt fyrir vikið“. Sú sanngirni styrkir greinina. Tilvitnun í lögmál Goodharts er rétt notuð og skilgreind, og hugmyndin um jafnræði er tengd nafngreindum fræðimanni, Jóni Torfa Jónassyni, þótt ekki sé vísað á tiltekið verk.

Svakasti gallinn er að greinin sneiðir framhjá öflugasta gagnrökinu. Í íslenskri umræðu er kjarninn sá að hnignandi lesskilningur hafi einmitt legið í leyni á meðan samræmt mat var í lágmarki. Höfundur nefnir hvorki PISA, læsismælingar né afnám samræmdra prófa, og lesandi sem þekkir þá umræðu bíður eftir svari sem kemur ekki.

Þá er greinin áberandi tillögulaus. Lesandi fær vandaða lýsingu á því hvað mælingar gera ekki, en engar áþreifanlegar hugmyndir um hvernig fjölbreytt námsmat verði samanburðarhæft milli skóla. Að höfundur er sjálfur skólastjóri er upplýst, en ónefndur skóli og hagsmunir af því hvernig skólar eru bornir saman hefðu mátt koma skýrar fram. Vel skrifað, en of öruggt í eigin horni.

← Til baka á forsíðu