visir.is
2026-04-04 14:31
Sérhagsmunir eða almannahagur
Skoðanagrein Sigurðar K Pálssonar heldur því fram að sérhagsmunaaðilar í sjávarútvegi, fjármálakerfinu og fasteignageiranum hafi hagsmuni af því að Ísland gangi ekki í ESB og viðhaldi núverandi vaxta- og verðbólguumhverfi. Greinin vísar í nokkrar nafngreindar stofnanir og tölulegar fullyrðingar en er í eðli sínu pólitísk málflutningsgrein sem fer fram á þjóðaratkvæðagreiðslu.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein sem tengir sérhagsmuni við ESB-andstöðu, en dregur of víðtækar ályktanir án fullnægjandi heimilda og lítur framhjá mótrökum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber að meta sem slíka, en jafnvel í þeim flokki skortir töluvert á ráðvendni í rökfærslu. Höfundur vísar í nokkrar sannreynanlegar heimildir: gögn Hagstofunnar um verðhækkun búvara, hagnað fasteignafélaga, tilvitnun í Breka Karlsson hjá Neytendasamtökunum og viðvörun Samkeppniseftirlitsins vegna búvörulaga. Þetta gefur greindinni einhvern fótfestu. Hins vegar er alvarlegur veikleiki hversu víðtækar og alvarlegar ályktanir höfundur dregur án fullnægjandi gagna. Fullyrðingin um að olíufélög hafi hækkað álagningu um 20 krónur og að það ein og sér ýti verðbólgu „upp um allt að 0,4%" er sett fram án tilvísunar í útreikninga eða sérfræðinga. Tengsl milli lagabreytinga á búvörulögum og kaupa KS á Kjarnafæði eru sett fram sem nánast sannaður orsakasamhengi, en engum viðmælendum er rætt við og engin heimild styður þá ályktun beint. Greinin gerir ítrekað ráð fyrir að lesandinn samþykki orsakasamhengi milli þess að ákveðnir aðilar hagnist á núverandi kerfi og þess að þeir beiti sér markvisst gegn ESB-aðild; slíkt er gagnleg tilgáta en ekki sönnun. Þá er fullyrðingin um að vextir muni „lækka" við ESB-aðild og evruupptöku sett fram sem sjálfsögð staðreynd, án nokkurs fyrirvara um reynslu landa eins og Grikklands eða Ítalíu. Sem pólitískt rökræðuframlag er greinin skýr um sinn tilgang, en röksemdarfærslan byggist of mikið á vísbendingum og innsæi frekar en heimildum.
