Orðið á götunni: JÁ hefur vaxandi forskot í sumum könnunum – 54% gegn 46%
Pistill í dálkaformi sem birtur er sem ritstjórnarefni og hvetur opinskátt til Já í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Fyrirsögnin byggir á tölum úr óbirtum Gallup-könnunum sem enginn getur sannreynt og eru einungis kynntar með formúlunni „orðið á götunni“. Eina staðfesta heimildin er könnun Maskínu sem Vísir birti.
Kjarnavandinn liggur í fyrirsögninni. Talan 54% gegn 46% er sett fram sem niðurstaða könnunar en heimildin er orðrómur; pistlahöfundur segir sjálfur að þessar Gallup-kannanir hafi ekki verið birtar opinberlega. Þar með getur lesandinn ekki sannreynt neitt: hvorki úrtak, aðferð, tímabil né hvort tölurnar séu réttar. Í dálki sem kynntur er sem ritstjórnarefni má hafa skoðanir, en að byggja fyrirsögn á ósannreynanlegum tölum og setja þær fram með nákvæmni upp á tíunda hluta prósents er nákvæmlega sú framsetning sem villir lesendur um hvað sé mælt og hvað sé heyrt.
Það sem er sannreynanlegt er unnið snyrtilega: könnun Maskínu er eignuð Vísi, hlutfallstölur, óákveðnir og þeir sem svöruðu ekki eru tilgreind. Nafngreindir eru einnig þeir sem höfundur telur hafa styrkt Já-hliðina, og tilvísun í Svein Sölvason hjá Embla Medical um krónuna er efnisleg röksemd sem lesandi getur skoðað. Þar endar hins vegar málefnalega umræðan.
Gagnvart andstæðum sjónarmiðum bregst pistillinn eigin röksemdafærslu. Nei-hliðin er ekki hrakin heldur uppnefnd: „innistæðulausu bulli“, „hrútskýrði“, „hálfsannleik og lygum“. Hvergi er reifað hvaða rök Jón Helgi Egilsson eða aðrir færa fram, aðeins hvernig þeir komu fyrir. Það er ódýrasta form skoðanaskrifa; höfundur sem er sannfærður um að rökin séu sín ætti að hafa hag af því að birta rök hins.
Niðurstaðan: skýr málsvörn, ekki greining, og með fyrirsögn sem lofar könnunartölum en skilar orðrómi. Skoðanadálkur á rétt á afstöðu, en ekki á því að klæða ósannreynanlegar tölur í fréttafyrirsögn dagana fyrir kosningu.
