mbl.is
2026-05-07 06:00
ESB upplýst en þjóðin ekki
Ritstjórnarefni Morgunblaðsins bendir á misræmi milli þess sem utanríkisráðherra sagði opinberlega um ESB-þjóðaratkvæðagreiðslu og þess sem kemur fram í samskiptaskrá utanríkisráðuneytisins. Greinin vísar í gögn úr málaskrá ráðuneytisins og umfjöllun Politico, en vísar jafnframt til ítarlegri umfjöllunar í prentútgáfu Morgunblaðsins.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Morgunblaðið bendir á misræmi í yfirlýsingum utanríkisráðherra um ESB-atkvæðagreiðslu, byggt á opinberum gögnum, en framsetningin er einhlíð og blandað er saman fréttaflutningi og áliti.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni á fréttavef Morgunblaðsins og virkar sem kynning á dýpri umfjöllun í prentútgáfu blaðsins. Helsti styrkur hennar er að hún byggir á skjalfestum gögnum, þ.e. samskiptaskrá utanríkisráðuneytisins sem lögð var fyrir utanríkismálanefnd Alþingis, og setur þau í samhengi við opinberar yfirlýsingar ráðherrans. Tilvísun í Politico og tilteknar dagsetningar, eins og fund með Mörtu Kos 15. janúar 2025, styrkir sannreynanleika frásagnarinnar. Framsetningin er hins vegar einhlíð að því leyti að utanríkisráðherra fær ekki raunverulegt svarfæri í þessari grein; sjónarmið hennar eru takmörkuð við eldri ummæli þar sem hún „vildi ekkert kannast við" fréttina. Orðalagið „af einhverri ástæðu var ekki minnst á fund hennar með stækkunarstjóranum" er dæmi um gildishlaðna framsetning sem gefur í skyn dulbúning án þess að segja það beinum orðum. Sem ritstjórnarefni má þó ætla að skoðun komi fram, en línurnar á milli fréttaflutnings og álits eru óskýrar þar sem greinin er flokkuð undir „Fréttir". Þá er athyglisvert að lesendum er vísað í prentútgáfu blaðsins til að fá frekari upplýsingar, sem takmarkar gagnsæi gagnvart þeim sem hafa eingöngu aðgang að vefnum.
