Ingibjörg Sólrún Gísladóttir: Við tökum stefnuna inn í ESB – en bara ef við fáum góðan samning
Útdráttur úr hlaðvarpsþætti Eyjunnar þar sem Ingibjörg Sólrún Gísladóttir talar um aðildarviðræður við ESB. Heimildin er nafngreind, orðrétt og opinber, og hlekkjað er á þáttinn í heild, en spyrillinn gengur víða fram sem skoðanabróðir viðmælandans fremur en sem spyrjandi. Nokkrar staðhæfingar fá að standa óathugaðar.
Sterkasta hlið þessa efnis er einfaldlega gagnsæið: viðmælandinn er nafngreindur, fyrrverandi utanríkisráðherra, tilvitnanir eru orðréttar og lesandinn getur hlustað á þáttinn í heild og sannreynt hvort textinn er réttur. Þetta er eigið efni miðilsins, ekki endurunnið úr annarri fréttastofu. Þegar hlaðvarpsútdráttur er unninn þannig er grunnurinn í lagi.
Vandinn liggur í hlutverki spyrilsins. „Ég er sammála þér“ og „Við erum að taka stefnuna, klárlega“ eru ekki spurningar heldur málflutningur, og útdrátturinn verður þar með liðsstyrkur við tiltekna afstöðu í einu umdeildasta máli íslenskra stjórnmála. Um leið sleppa fullyrðingar athugunarlaust: að Evrópusambandið hafi staðið „hundrað prósent“ með Danmörku og Grænlandi, og að fylgi við aðild sé „vaxandi“ í Noregi. Hið síðara er einföld mæling sem hefði mátt styðja við nafngreinda skoðanakönnun; hvorugt er sannreynanlegt innan textans sjálfs. Sömuleiðis er engin tilraun gerð til að spyrja viðmælandann um það sem raunverulega er þrætuefni, til dæmis sjávarútveg eða hvað „góður samningur“ eigi að þýða í reynd.
Samtalsformi er ekki hægt að gera þá kröfu að andstætt sjónarmið sitji við borðið, og það er ekki fundið að því hér. En stjórnandi sem endurómar viðmælandann þrengir upplýsingagildið: lesandinn fær afstöðu, ekki prófun á afstöðu. Þokkalega unninn útdráttur með nafngreindri, sannreynanlegri heimild, en þunnur og einsleitur í raddflóru.
