Afnemum verðtrygginguna - skref fyrir skref
Bankastjóri Landsbankans skrifar skoðanagrein um afnám verðtryggingar og rekur eigin skref bankans frá 2018. Greinin er skýrt skrifuð og notar tölur, en hún er um leið málsvörn stofnunar sem hefur beina hagsmuni af þeim regluverksbreytingum sem kallað er eftir.
Birt undir skoðanamerki, og það skiptir máli hér: greinin er í reynd hagsmunaerindi banka til löggjafans, ritað af bankastjóra hans.
Röksemdafærslan er læsileg og tölusett. Hlutfallstölurnar, um helmingur á móti 65% á markaðnum, og 115 milljarðar sem samsvara 2.900 heimilum, eru þó ekki sannreynanlegar innan greinarinnar sjálfrar; þær gæti verið hægt að staðfesta í gögnum Seðlabankans eða bankans, en lesandinn fær enga tilvísun. Sama gildir um 168 milljarða kostnað við uppgjör Íbúðalánasjóðs.
Alvarlegri veikleiki er þögnin um eigin hagsmuni. Höfundur kallar eftir að fá að bjóða lán með lægri föstum vöxtum en „hærra uppgreiðslugjaldi“ og nefnir hvergi að uppgreiðslugjald færir kostnað og áhættu frá banka til lántaka. Þá er sagt að „séríslenskar skorður“ hindri fjölbreytni, en hvergi hvaða lagagreinar eða reglur það eru. Slík óskilgreind gagnrýni á regluverk er erfitt að vega.
Einnig vantar viðurkenningu á hinni hliðinni: styttri lánstími verðtryggðra lána þyngir greiðslubyrði, og óverðtryggð lán fela í sér meiri sveiflur. Heiðarleg grein hefði nefnt það sjálf.
