Græða fyrirtæki á verðbólgu?
Skoðanagrein hagfræðings sem svarar tilteknum, nafngreindum andmælanda í ESB-umræðunni með tölulegum rökum um vaxtagreiðslur, arðsemi fyrirtækja og framleiðni. Röksemdafærslan er hnitmiðuð og að hluta studd nafngreindum gögnum, en lykiltölur eru bornar fram án þess að uppruni þeirra sé tilgreindur í textanum og andmælandinn er endursagður fremur en beint tilvitnaður.
Greinin er birt sem skoðanaskrif og verður því metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis. Styrkurinn liggur í því að höfundur skýtur ekki út í loftið: hann tilgreinir nákvæmlega hvað hann er að andmæla, nefnir vefsíðurnar tvær, og setur fram mælanlega mótbáru. Samanburðurinn á hreinum vaxtagreiðslum þjóðarbúsins, um og undir 50 milljörðum á ári, við fullyrðingu um 250 milljarða sparnað er skýrt og prófanlegt mótrök. Vísunin í sérfræðingaskýrsluna um gjaldmiðlamál fyrir fjármála- og efnahagsráðuneytið og í tekjuskattsgögn Hagstofunnar eru raunverulegar heimildir sem lesandi getur flett upp.
Veikleikinn er ójafn frágangur á tölum. Fullyrðingar um að fjárfestar í fasteignafélögum hafi tapað 11% að raunvirði og 10% í fjármálafyrirtækjum, að hlutur launa í verðmætasköpun sé hærri í aðeins einu ESB-ríki, og að framleiðni hafi vaxið hraðar hér en í flestum samanburðarríkjum, eru allar sannreynanlegar í eðli sínu en hvergi rakin til gagnagrunns í textanum sjálfum. Höfundur vísar á tengla með orðunum „hér“, sem kann að duga í vefútgáfu en skilur lesanda textans eftir án staðfestingar. Þegar öll greinin gengur út á að andstæðingurinn fari illa með tölur er strangari heimildaskráning ekki formsatriði heldur trúverðugleikamál.
Alvarlegri aðfinnsla er aðferðin gagnvart andmælandanum. Egill Almar er hvergi beint tilvitnaður; forsendur hans eru endursagðar og strax merktar sem „eilífðarvél“ og „töfralausn“. Lesandinn getur því ekki metið hvort endursögnin sé sanngjörn, og orðavalið vinnur rökræðuna að hluta áður en hún hefst. Þá eru ályktanakeðjurnar um launahlut og jöfnuð settar fram sem afgerandi próf á kenningu andstæðingsins, þótt þær séu í reynd óbeinar vísbendingar. Loks er hagsmunaupplýsing af skornum skammti: starfsheiti og fyrirtæki koma fram, en ekkert um hvort ráðgjafarstörf tengist þeim atvinnulífshagsmunum sem greinin ver.
Niðurstaða: efnismikil og að mestu heiðarleg rökræða sem viðurkennir sjálf að vaxtastig og verðbólga hafi verið óþolandi, en fer of frjálslega með tilvísanir og of hart í endursögn andstæðingsins til að fá hærri einkunn.
