visir.is
2026-04-27 07:10
Schengen - hvað færir það okkur?
Skoðanagrein Aðalsteins Júlíusar Magnússonar sem rökstyður útgöngu Íslands úr Schengen-samstarfinu. Höfundur heldur því fram að útgangan sé framkvæmanleg, kostnaður hóflegur og ávinningur stórkostlegur, einkum varðandi innflytjendamál, innviði og menningarlega vernd. Greinin er einróma í afstöðu sinni og vísar ekki í nein gögn, rannsóknir eða sérfræðinga til stuðnings fullyrðingum sínum.
Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein á hún rétt á skýrri afstöðu, en hún verður að meta á gæðum rökstuðningsins. Þar skortir talsvert á. Höfundur fullyrðir að kostnaður við landamæraeftirlit sé „hóflegur" án þess að vísa í eina einustu tölu eða útreikning. Hann segir „asylum shopping" vera lykilatriði en leggur engin gögn að málum um umfang þess á Íslandi; lesandinn fær enga vísbendingu um hvort þetta sé raunverulegt vandamál hér á landi eða fræðilegt ógnartilfelli. Dæmið um bandaríska ferðamenn er grípið úr lausu lofti sem sönnun þess að landamæraeftirlit hindri ekki ferðaþjónustu, en samanburðurinn er yfirborðskenndur: bandarískir ferðamenn fara yfirleitt ekki í gegnum hefðbundið Schengen-eftirlit heldur gegnum utanaðkomandi landamæraeftirlit, sem er til staðar hvort sem er.
Alvarlegast er lokahluti greinarinnar þar sem höfundur tengir Schengen-aðild beint við „skipulagðar aftökur og misþyrmingar af verstu sort" án nokkurra heimilda eða dæma. Þetta er gróf fullyrðing sem krefst skýrrar rökstuðnings og gagnauppgjafarar í skoðanagrein sem ætlar sér trúverðugleika. Einnig vantar á greininni viðurkenningu á gagnrökum: kostnaði við enduruppbyggingu landamæraeftirlits, áhrifum á EES-samninginn, eða mati sérfræðinga á lagalegum afleiðingum útgöngu. Röksemdafærslan er þannig einstrengingsleg og rökstuðningurinn veikur fyrir því sem er í raun víðtæk stefnutillaga.