visir.is
2026-03-28 21:44
Sjö af hverjum tíu fýlum með plast í maganum
Fréttaskýrslan fjallar um niðurstöður vöktunar Umhverfis- og orkustofnunar á plasti í meltingarvegi fýla árið 2025, þar sem plast fannst í 68 prósentum af 22 rannsakaðra fugla. Vöktunin hefur staðið yfir í átta ár og heildarsýnastærð er komin upp í 267 fýlar. Katrín Sóley Bjarnadóttir, sérfræðingur hjá UOS, er vitnuð til um afleiðingar plastsins og ráðleggur að minnka plastnotkun í samfélaginu.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Fréttaskýrslan fjallar um niðurstöður vöktunar Umhverfis- og orkustofnunar á plasti í meltingarvegi fýla árið 2025, þar sem plast fannst í 68 prósentum af 22 rannsakaðra fugla. Vöktunin hefur staðið yfir í átta ár og heildarsýnastærð er komin upp í 267 fýlar. Katrín Sóley Bjarnadóttir, sérfræðingur hjá UOS, er vitnuð til um afleiðingar plastsins og ráðleggur að minnka plastnotkun í samfélaginu.
Gagnrýni Vitans
Nafngreindar heimildir — Katrín Sóley Bjarnadóttir hjá UOS og skýrsla Náttúrufræðistofu Austurlands — gefa frásögninni traustan grunn, og tölulegar niðurstöður eru rekjanlegar að upprunalegum gögnum stofnunarinnar. Þó er rétt að benda á að allar heimildir koma frá sama hluta fræðasamfélagsins: vísindamenn og stofnanir sem standa að vöktunarprojektinu sjálfu. Engin óháð rödd, til dæmis hafvisindamaður utan UOS eða umhverfisfræðingur frá háskóla, er fengin til að staðfesta eða gefa sjálfstætt mat á þýðingu niðurstaðnanna.
Smávægileg misræmi í tölum vekur einnig athygli: í einum stað er sagt að 6,7 plastagnir hafi að meðaltali fundist í hverjum fýl samkvæmt tilkynningu UOS, en annars staðar í sömu fréttaskýrslu er meðaltalið gefið upp sem 5,4 plastagnir samkvæmt skýrslu Náttúrufræðistofunnar. Þessu misræmi er ekki útskýrt og það dregur úr nákvæmni frásagnarinnar. Þá er takmarkað samhengi gefið um þróunina yfir tíma — hvort hlutfall fýla með plast sé að hækka, lækka eða standa í stað yfir þau átta ár sem vöktunin hefur staðið — þótt þær upplýsingar myndu auka gildi fréttarinnar verulega.