visir.is
2026-04-26 12:00
„Sælla er að gefa en þiggja“ – Hvað getum við lagt til innan ESB?
Skoðanagrein stjórnarmanns í öldungaráði Viðreisnar þar sem hann færir rök fyrir ESB-aðild með því að leggja áherslu á hvað Ísland geti lagt til samstarfsins frekar en hvað landið fái úr því. Greinin telur upp ýmis svið, svo sem menningu, sjálfbæra sjávarútvegsnýtingu og björgunarsveitir, sem styrkleika Íslands. Engar heimildir eru nefndar til stuðnings fullyrðingum og rökstuðningurinn er að mestu tilfinningalegur.
Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber því að meta hana á forsendum röksemdafærslu og hugvitssemi, ekki heimildafjölda. Meginveikleiki hennar er hversu grunn rökstuðningurinn er. Höfundur vísar til „rannsókna í sálfræði" um að gefa sé betra en þiggja, en tilgreinir engar slíkar rannsóknir; þetta er næstum því sannfæringarvald með fræðilegri gyltu. Fullyrðingin um að Finnar „mælist hamingjusamari en við Íslendingar" er sett fram án tilvísunar í neina könnun eða mælingu, og þar sem hún er notuð sem lykilrök fyrir ESB-aðild hefði hún þurft að vera studd gögnum. Upptalning á „styrk" Íslands, frá menningu til björgunarsveita, er einungis yfirlýsing um stolt, ekki greining á því hvernig þessi svið myndu raunverulega hagnýtast innan stofnanakerfa ESB. Ekkert er fjallað um hugsanlega galla eða áskoranir við aðild, svo sem áhrif á sjávarútvegsstefnu eða fullveldissjónarmið, sem gefur greinina einhlítt yfirbragð jafnvel á forsendum skoðanaskrifa. Gagnsæi höfundar er þó í lagi; hann er skilgreindur sem stjórnarmaður í öldungaráði Viðreisnar, svo lesandinn veit hvaðan vindurinn blæs. Á heildina litið er þetta frekar yfirborðskennilegt skoðanaskrif þar sem tilfinningalegar yfirlýsingar koma í stað efnislegrar rökræðu.