Há­skólar falla á prófi í samkeppnisrétti

Greinin er birt sem skoðun og höfundurinn tilgreinir sig sem framkvæmdastjóra Félags atvinnurekenda, sem er jákvætt fyrir gagnsæi. Það er rétt að meta hana á forsendum rökstuðnings og heiðarleika fremur en jafnvægis. Á þeim forsendum stendur greinin vel: hún vísar í tiltekin lagaákvæði (14. gr. samkeppnislaga), nafngreind bréf frá Samkeppniseftirlitinu og ráðuneytum, birtar starfsemisskýrslur og ársreikninga háskólanna, og tilgreinir jafnvel tilteknar fjárhæðir eins og 171 milljón króna „uppsafnaða stöðu" EHÍ og 23,2 milljóna króna viðskiptareikning Símenntunar HA. Röksemdarkeðjan er skýr: höfundurinn útlistar lagalegar kröfur, sýnir að leiðbeiningar hafi verið gefnar út og skoðar síðan hvort birtar upplýsingar háskólanna standist þær. Þetta er vel upp byggt. Veikleikinn felst í eðli greinarinnar sem hagsmunagæslu: höfundur talar eingöngu fyrir keppinauta háskólanna og dregur ályktanir (t.d. „ríkar grunsemdir um krossniðurgreiðslur") sem eru innbyggðar í sjónarhornið frekar en óháðar niðurstöður. Slíkt er leyfilegt í skoðanagrein, en lesandinn ætti að vera meðvitaður um að engin rödd háskólanna sjálfra kemur til skjalanna; eina viðbrögðin sem nefnd eru eru að HÍ og HA hafi lofað birtingu og HR hafi ekki svarað. Greinin hefði orðið enn sannfærandi ef höfundurinn hefði viðurkennt mögulega röksemdir gagnstæðrar hliðar, til dæmis hvort háskólarnir telji sig þegar uppfylla lögin eða hvort túlkunardeila ríki um gildissvið 14. greinar. Einnig má nefna að orðalagið „falla á prófi" í fyrirsögn er afgerandi niðurstaða sem ekki kemur frá Samkeppniseftirlitinu sjálfu heldur frá höfundi. Þrátt fyrir þessa takmarkanir er rökstuðningurinn ítarlegur og vel studdur tilvísunum í opinber gögn.