visir.is
2026-05-07 16:07
Hærri vaxtatekjur skýra verulega aukinn hagnað Íslandsbanka
Greinin fjallar um ársfjórðungsuppgjör Íslandsbanka og byggir nær alfarið á tilkynningu bankans til Kauphallar og ummælum bankastjóra. Tölulegar upplýsingar eru ítarlegar og sannreynanlegar, en ekkert sjálfstætt mat eða utanaðkomandi sjónarhorn kemur fram.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er í raun endursögn á tilkynningu Íslandsbanka til Kauphallar, þar sem bankastjóri er eina heimildin og allar tölur eru teknar beint úr uppgjörinu. Það er ekki ógilt sem tegund fjármálafréttaflutnings; slíkur flutningur er algengur og tölurnar eru auðsannreynanlegar í opinberum skjölum Kauphallarinnar. Greinin nefnir til dæmis 7,5 milljarða króna hagnað, 13,6% arðsemi og 17,1 milljarð í hreinar vaxtatekjur, allt borið saman við fyrra ár, sem gefur lesandanum greinargóða mynd af fjárhagslegri stöðu. Hins vegar er framsetningin einhliða á afgerandi hátt: bankastjórinn fær víðtækt rými til að kynna jákvæð skilaboð, allt frá vildarþjónustu til gervigreindaráforma, án þess að nokkur utanaðkomandi greiningaraðili, samkeppnisaðili eða gagnrýnandi fái að koma að. Fullyrðingin um að vaxtatekjur hafi verið „rúmum 11 prósentum yfir spám greinenda" stendur án tilvísunar í nafngreinda greiningaraðila eða skýrslu; lesandinn getur ekki staðreynt hvaða spár er átt við. Samhengisleg greining skortir einnig: hvers vegna vaxtamunur jókst svona mikið er aldrei skoðað frá sjónarhóli lántakenda, þótt fyrirsögnin undirstriki einmitt vaxtatekjur sem drifkraft hagnaðar. Þetta er eðlilegur veikleiki uppgjörsfrétta sem eru samdar á tímapressu, en greinin hefði verið betri ef einhver utanaðkomandi rödd hefði verið fengin til að setja tölurnar í samhengi.
