dv.is
2026-06-17 06:00
Thomas Möller skrifar: Segðu ekki NEI … segðu kannski
Greinin er skoðanagrein sem birtist undir flokknum „Fastir pennar" og færir rök fyrir því að kjósendur eigi að segja „já" (eða „kannski") í þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður við Evrópusambandið. Höfundur byggir röksemdir sínar að mestu á almennum fullyrðingum og tilfinningu frekar en gögnum, þótt vísað sé í Jón Ásgeir Jóhannesson og helgarblaðið Morgunblaðsins.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um ESB-viðræður sem einfaldar rökfærslu; „já" sé áhættulaust „kannski". Tölulegar fullyrðingar án heimilda og andstæð sjónarmið afgreidd sem fordómar veikja rökstuðninginn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein undir „Fastir pennar" og á því fyrst og fremst að meta á grundvelli rökfærslu og hugræns heiðarleika. Röksemdafærslan hefur nokkra veikleika. Í fyrsta lagi er grunnþessan, að „já" þýði bara „kannski" og feli enga áhættu í sér, of einföld. Höfundur hunsar að upphaf samningaviðræðna hefur pólitískan kraft og skapar skuldbindingar sem erfitt getur verið að snúa við; þetta sjónarmið er aldrei viðurkennt eða metið. Í öðru lagi er staðhæfingin um að „nei-sinnar" hafi „fordóma" í rauninni rökvillulegt: höfundur skilgreinir einfaldlega alla andstöðu sem fordóma, sem er frekar ásökun en rök. Þriðja atriðið snýr að gagnameðferð. Höfundur fullyrðir til dæmis að vextir í evruríkjum hafi lækkað „strax eftir upptöku evru úr um 12–14% niður í um 3–4%" og að „allt að 91% íbúa" ESB-landa séu ánægð, en tilgreinir hvergi heimildir. Þótt skoðanagrein beri ekki sömu kröfur og fréttaskýring, ætti röksemdafærsla sem byggir á tölum að geta vísað í eitthvað sannreynanlegt; hér er lesandinn skilinn eftir í trausti á höfundinum einum. Tilvísunin í viðtal Jóns Ásgeirs Jóhannessonar í hlaðvarpi er ágæt sem rökstuðningur en hlaðvarpið er ekki nafngreint, sem gerir lesendum erfiðara um vik að sannreyna. Helgarblaðsumfjöllunin um Morgunblaðið, þar sem sagt er að 18 greinar hafi verið á móti ESB og engin með, er áhugaverð fullyrðing en án nánari tilvísunar. Á heildina litið er þetta heiðarleg, hrifandi skoðanagrein sem skilar sínu sjónarmiði vel en hefði haft meira vægi ef höfundur hefði borið meiri virðingu fyrir gagnrökum og vísað betur í heimildir fyrir sínum sterkustu tölum.