Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 178 gr. 6.4
ruv.is 1302 gr. 6.2
visir.is 2881 gr. 6.0
vb.is 668 gr. 5.9
mbl.is 1013 gr. 5.7
dv.is 994 gr. 5.2
mannlif.is 232 gr. 4.9
nutiminn.is 191 gr. 4.5
heimildin.is 178 gr. 6.4
ruv.is 1302 gr. 6.2
visir.is 2881 gr. 6.0
vb.is 668 gr. 5.9
mbl.is 1013 gr. 5.7
dv.is 994 gr. 5.2
mannlif.is 232 gr. 4.9
nutiminn.is 191 gr. 4.5
visir.is 2026-08-08 07:03

The First Yes Is the Crucial Vote

Skoðanagrein fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, Carl Baudenbacher, sem tekst á við fullyrðingar Gauta B. Eggertssonar um að þjóðaratkvæðagreiðslur fyrir aðildarviðræðum eigi sér fordæmi í Evrópu. Baudenbacher greinir fordæmin sundur eitt af öðru og heldur því fram að ekkert þeirra sé raunverulega hliðstætt íslenska tilvikinu. Kjarni greinarinnar snýst um pólitískt afl skriðþunga: fyrsta „já" gæti orðið raunverulegt vendipunkt þótt annað atkvæði sé lofað.

Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein EFTA-dómarans um íslenskt ESB-atkvæði, en lykilfullyrðingin um óafturkræfan skriðþunga skorti stuðning úr raunverulegum fordæmum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundurinn er nafngreindur með skýra faglega heimild: fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins og fyrrverandi gestakennari við Háskóla Íslands. Það gefur efninu trúverðugan grunn. Röksemdafærslan er skipulögð og markvissust þegar hún greinir hvert „fordæmi" Eggertssonar í sundur, vísar í tilteknar þjóðaratkvæðagreiðslur og löggjöf (49. grein sáttmála ESB, Prespa-samkomulagið, stjórnarskrárbreytingar í Rúmeníu) og útskýrir hvers vegna samhengið er ólíkt. Sá hluti er vel rökstuddur og sannreynanlegur. Kjarninn um „pólitískan skriðþunga" og hættu á að annað atkvæði verði ekki raunverulegt öryggisnet er eftirtektarverð greining sem beinir sjónum lesandans að hugtakinu slóðaháð þróun. Hér kemur þó helsti veikleikinn: þetta er sterk tilgáta, en hún er sett fram án þess að vísað sé í samanburðardæmi þar sem slíkt pólitískt þrýstingsferli hefur átt sér stað, hvort sem er í ESB-samhengi (til dæmis reynsla Noregs, Austurríkis eða Króatíu) eða víðar. Greinin hefði orðið sannfærandi ef bent hefði verið á raunveruleg tilvik þar sem fyrsta atkvæði skapaði óafturkræfan pólitískan skriðþunga. Einnig má nefna að Baudenbacher minnist á eigin ræðu í Minsk „at the fifth anniversary of the Eurasian Economic Community in 2019" í umfjöllun um Armeníu, en tengsl þess atriðis við meginröksemdina eru óskýr; það virkar sem óbein tilraun til að styrkja trúverðugleika höfundar frekar en efnislegur hluti röksemdarinnar. Á heildina litið er þetta vel reifuð skoðanagrein með skýran meginþráð, gagnsæjum forsendum og sannreynanlegum staðhæfingum, þótt nokkuð vanti á víðari tilvísanir til stuðnings lykilfullyrðingunni um skriðþungann.
← Til baka á forsíðu