Þorsteinn Pálsson skrifar: Vatnaskil eða hin endanlega geðshræring
Skoðunargrein Þorsteins Pálssonar um nýtt kort Bandaríkjastjórnar þar sem Ísland er sýnt í bandarískum fánalitum, og um viðbrögð innanlands. Greinin dregur skýra greiningarlínu milli formlegs fullveldis og pólitísks sjálfstæðis, en þyngstu ásakanirnar eru bornar fram án dæma eða nafngreindra heimilda.
Greinin er birt sem skoðunarefni og verður því metin á forsendum röksemda, ekki heimildajafnvægis. Sterkasti hluti hennar er greinarmunurinn á formlegu fullveldi og pólitísku sjálfstæði, með áþreifanlegri samlíkingu við leppríki Sovéttímans og lokadæminu um það sem kanadísk stjórnvöld hafa upplýst um sínar viðræður. Þar heldur röksemdafærslan.
En kaflinn um „ógnvænlegar ofsóknir" gegn fræðimönnum er annað mál. Ekkert dæmi er nefnt, engin nafngreind aðgerð, ekkert tímamark. Þyngsta ásökun greinarinnar, samlíkingin við aðfarir Bandaríkjastjórnar að háskólum, er þar sem rökstuðningurinn er þynnstur. Sama gildir um andstæðinginn: „einn þeirra", „talsmaður Sjálfstæðisflokksins". Tilvitnunin sem greinin byggir titil sinn á er höfð eftir ónafngreindum manni, þótt hún hafi augljóslega verið sögð opinberlega og hefði mátt eigna með nafni.
Höfundur á líka til að láta andstæðinginn tala í sinni útgáfu, ekki sinni eigin. Þversagnarrökin um „fullkomið traust á þeim sem ekki er mark takandi á" eru snyrtileg, en enginn er nafngreindur sem hefur haldið hvoru tveggja fram. Snjöll orðræða, ekki sannreynanleg.
