Hvað verður um ríkisstjórnina ef nei-ið hefur betur í dag? Ólafur svarar

Heimildakeðjan er skýr og það á að teljast fréttinni til tekna: viðtalið átti sér stað í Vikulokunum á Rás 1, sérfræðingurinn er nafngreindur og fréttin segir hreint út að fjallað sé um efni viðtalsins á vef RÚV. Lesandinn veit hvaðan efnið kemur. Það er meira en oft má segja um sambærilegar endursagnir.

En þar með er upptalningin á framlagi miðilsins búin. Ekkert er lagt til umfram tilvitnanir úr útsendingu annars miðils; ekkert símtal í Ólaf til að dýpka svörin, engin önnur greiningarrödd og engin tilraun til að setja niðurstöðuna í samhengi við stjórnskipulega staðreynd málsins, nefnilega að þjóðaratkvæðagreiðslan er ekki bindandi. Fyrirsögnin „Ólafur svarar“ gefur til kynna að spurningin hafi verið lögð fyrir hann af miðlinum sjálfum, sem er ekki tilfellið.

Verst er þó farið með tölurnar. Fram kemur að 90 til 100 prósent stuðningsmanna Samfylkingar og Viðreisnar hyggist segja já, um 95 prósent stuðningsmanna Miðflokksins nei og um 87 prósent stuðningsmanna Sjálfstæðisflokksins. Hvaðan? Engin könnun er nefnd, enginn framkvæmdaraðili, engin dagsetning og ekkert um skekkjumörk, sem er þó sérstaklega mikilvægt þegar brotið er niður eftir flokksfylgi og undirhóparnir verða smáir. Þessar tölur eru ekki sannreynanlegar innan fréttarinnar sjálfrar; þær kunna að vera studdar í umfjöllun RÚV eða í opinberri könnun sem fréttin vísar óbeint til, en lesandinn hefur enga leið til að ganga úr skugga um það. Að nefna nafn könnunarinnar hefði kostað eina setningu.

Framsetningin er að öðru leyti hlutlaus. Ólafur er ekki dreginn í dilk, spá hans um óvissa niðurstöðu er sett fram sem það sem hún er, og athugasemd hans um að kjósendur fylki sér að baki foringjum flokkanna er höfð í beinni tilvitnun fremur en gerð að ályktun blaðamannsins. Þetta er nothæf en þunn dagsfrétt: rétt eftir haft, gagnsætt endurunnið, en ekkert sem miðillinn gerði sjálfur.