vb.is
2026-06-08 14:23
Opin heimild ráðherra brjóti gegn stjórnarskrá
Greinin fjallar um nefndarálit minnihluta fjárlaganefndar Alþingis um fyrirhugað innviðafélag ríkisins. Hún byggir nær eingöngu á sjónarmiðum minnihlutans og tilvitnunum úr nefndaráliti hans, án þess að meirihlutinn eða ráðherra fái að svara.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Frétt af nefndaráliti minnihluta fjárlaganefndar um innviðafélag ríkisins. Einhliða framsetning; meirihluti og ráðherra fá ekki að svara fullyrðingum um stjórnarskrárbrot.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni en les ekki sem leiðari heldur sem frétt af nefndaráliti minnihluta fjárlaganefndar. Vandamálið er augljóst: hún er nánast eingöngu byggð á einum aðila máls, þ.e. minnihlutanum, og tilvitnunum úr nefndaráliti hans. Fjármálaráðherra, sem frumvarpið leggur fram, fær ekki orð sín, né kemur fram viðbrögð meirihlutans nema í óbeinum tilvitnunum sem minnihlutinn sjálfur dregur fram. Fyrirsögnin fullyrðir að opin heimild ráðherra „brjóti gegn stjórnarskrá" en bætir ekki við „að mati minnihlutans" fyrr en í undirfyrirsögn, sem skapar villandi framtíðarlestur. Á jákvæðari nótu er heimildargögn þó skýrt afmörkuð: nefndarálit minnihlutans er opinbert þingskjal sem lesendur geta sannreynt, og tilvitnanir eru bæði nákvæmar og gagnlegar. Flokkar stjórnarandstöðuþingmanna eru nafngreindir og Guðlaugur Þór Þórðarson nefndur formaður minnihlutans. Greinin nær vel að draga saman lykilatriði álitsins, svo sem stjórnarskrársjónarmið, fjármögnunarvanda og spurninguna um A- eða C-hluta ríkissjóðs. Veikleikinn er hins vegar sá að engin rödd talar á móti; hvorki meirihlutinn, ráðuneytið né sérfræðingar í stjórnskipunarrétti eru látnir meta fullyrðingar um brot á 40. grein stjórnarskrárinnar. Ef greinin á að vera frétt af nefndaráliti er eðlilegt að minnihlutinn standi í forgrunni, en fyrirsögnin og framsetningin gera fullyrðinguna um stjórnarskrárbrot að aðalatriði án þess að gefa gagnaðila kost á svörum. Það lækkar einkunn um nokkuð.