Stærsta lygin
Skoðunargrein sem hvetur til já-atkvæðis í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við ESB. Höfundur byggir á einum sannreynanlegum punkti, orðalagi kjörseðilsins, en umlykur hann fullyrðingum um lygar, fjáraustur og fjölmiðlabrest sem hvergi eru studdar. Röksemdafærslan er hnitmiðuð en einsleit og orðræðan hörð umfram það sem gögnin í textanum bera.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, og það rammar hana réttilega inn sem málflutning en ekki frétt. Sterkasti hluti hennar er líka sá einfaldasti: höfundur vitnar orðrétt í spurninguna á kjörseðlinum. Þetta er sannreynanlegt, það er kjarni málsins og það er sanngjörn ábending um að umræðan hafi hlaupið á undan sjálfri atkvæðagreiðslunni. Þar hefur höfundur fótfestu.
Vandinn er allt hitt. Fullyrðingin um að fjársterkir aðilar hafi varið hundruðum milljóna í blekkingar er töluleg staðhæfing án nokkurs rökstuðnings; hún er ekki sannreynanleg innan greinarinnar sjálfrar og höfundur nefnir hvorki aðila né gögn. Sama gildir um þá staðhæfingu að fjölmiðlar hafi „algerlega brugðist“. Þá er orðið lygi notað sem barefli á fjögur umdeild pólitísk álitaefni, fullveldi, landbúnað, sjávarútveg og orkuauðlindir, án þess að einu einasta mótrökum sé svarað efnislega. Ágreiningur um afleiðingar aðildar er ekki það sama og ósannindi, og með því að skilyrða allt við „ef þú segir já í dag“ gerir höfundur andstæðingum sínum upp afstöðu sem þeir halda ekki fram. Það er nákvæmlega sami ruglingur á áfanga og endamarki og hann sakar aðra um.
Eftirmálinn afhjúpar spennuna: þar viðurkennir höfundur að seinni atkvæðagreiðslan snúist um aðild, en gerir jafnframt ráð fyrir að hægt sé að geyma hagstæðan samning „á kantinum“ til síðari nota, sem er í besta falli ósannað. Sem stuttur baráttupistill virkar textinn. Sem röksemdafærsla stendur hann á einum staðreyndapunkti og fjórum órökstuddum ásökunum, og lesandi sem treystir honum einum fær skakka mynd af því hvað deilt er um.
