dv.is
2026-06-01 16:30
Albert Jónsson: Viðræður Íslands við ESB yrðu einstakar í sögu sambandsins
Greinin er í raun inngangur og útdráttur úr hlaðvarpsviðtali við Albert Jónsson, fyrrverandi sendiherra, um hugsanlegar aðildarviðræður Íslands við ESB. Efnið snýst að mestu um sjónarmið Alberts á sérstöðu Íslands og kröfum um varanlegar undanþágur frá frumrétti ESB. Engin önnur heimild eða sjónarhorn kemur fram í textanum.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Viðtal við einn sérfræðing um ESB-viðræður, án gagnrýninna spurninga eða annarra heimilda. Inngangur gefur jákvæðari mynd en viðmælandi sjálfur.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu uppskrift af hlaðvarpsviðtali þar sem einn sérfræðingur ræðir málið. Sem slík þjónar hún ákveðnu hlutverki: að kynna sjónarmið viðmælanda. Albert Jónsson er nafngreindur, starfsferill hans nefndur, og hann vísar í eigin skrif og reynslu sem undirbyggingu. Þetta er lögmæt heimild. Vandinn liggur annars staðar.
Í fyrsta lagi er framsetningu blaðamannsins ábótavant. Inngangurinn fullyrðir að ESB hafi „gefið í skyn" að það sé opið fyrir varanlegum undanþágum, en í viðtalinu sjálfu dregur Albert þetta einmitt í efa og segir að ekkert „konkret" liggi fyrir. Þar skapar inngangurinn skekkta mynd sem viðtalið sjálft leiðréttir. Í öðru lagi spyr viðmælandinn aldrei gagnrýninnar spurninga; hann tekur undir fullyrðingar Alberts á borð við „þetta er alveg svoleiðis" og setur þar með spurningarnar upp sem staðfestingar fremur en sem áskoranir. Þriðja atriðið er að greinin vísar í yfirlýsingar Ursulu von der Leyen og „stækkunarstjórans" án þess að tilgreina hvaða yfirlýsingar, hvenær eða hvar þær komu fram. Lesandinn getur ekki sannreynt þessar tilvísanir. Enginn talsmaður ríkisstjórnar, utanríkismálanefndar eða fræðimanns á öðru sjónarhorni fær að tjá sig. Fyrir viðtal við einn sérfræðing er þetta þokkalegt efni, en sem fréttaefni á forsíðu undir ritstjórnarefni skortir verulega á fjölbreytni heimilda og gagnrýna framsetningu.