visir.is
2026-05-28 13:32
Geðheilbrigðisþjónusta óháð efnahag?
Skoðanagrein hagfræðings ASÍ sem rökstyður að aðgengi að geðheilbrigðisþjónustu á Íslandi sé of háð efnahag fólks. Greinin vísar í nafngreindar heimildir: Eurostat, Lýðheilsuvaktina, skýrslu Vörðu og greiningu ASÍ. Niðurstaðan er skýr krafa til stjórnvalda um að geðheilbrigðisþjónusta verði hluti af aðgengilegri grunnþjónustu.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel studd skoðanagrein ASÍ-starfsmanns um aðgengi að geðheilbrigðisþjónustu. Góðar heimildir en einhliða sjónarhorn og sumar tilvísanir of almennar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreind(ur) sem starfsmaður ASÍ; gagnsæi um hagsmuni er því tryggt. Sem skoðanagrein er hún óvenjulega vel studd gögnum: tölur Eurostat frá 2019 eru tilgreindar með ársfestingu og samanburði við önnur Norðurlönd, Lýðheilsuvaktin er nefnd með tilvísun í ár (2019 og 2025), og skýrsla Vörðu er nefnd á nafn. Þetta gerir lesandanum kleift að sannreyna flestar tölulegar fullyrðingar sjálfstætt. Rökstuðningurinn er samkvæmur og tengir saman þrjár gagnalindir í eina heild.
Það sem dregur úr styrkleikanum er tvíþætt. Í fyrsta lagi eru vísanir í gögn stéttarfélaga, VIRK og Tryggingastofnunar mjög almennar; engar tölur eða skýrslur eru nefndar á nafn, sem þýðir að lesandinn getur ekki sannreynt þá fullyrðingu innan textans. Í öðru lagi er sjónarhorn greinarinnar alfarið frá launþegahliðinni; enginn rökstuðningur andstæðrar afstöðu er tekinn upp eða mótmælt, til dæmis hvort aukin opinber fjármögnun gæti haft óæskilegar aukaverkanir eða hvort biðtími sé stærra vandamál en kostnaður. Þetta er ekki ógilt í skoðanagrein, en hefði styrkt röksemdafærsluna ef höfundur hefði viðurkennt helstu gagnrök og svarað þeim. Á heildina er þetta vel unnin og gegnsæ skoðanagrein sem stenst vel sem slík.
