visir.is
2026-06-12 14:02
Mikilvægar staðreyndir um lög um brottfararstöð
Skoðanagrein forseta Ungs jafnaðarfólks sem ver ný lög um brottfararstöð og leitast við að leiðrétta það sem höfundur telur misskilning í opinberri umræðu. Greinin vísar í lagaákvæði, meðal annars 105. grein útlendingalaga, og ber saman stöðu Íslands við önnur Schengen-ríki. Rökin eru skýr en einhliða; gagnrök og gagnrýni fræðimanna eða mannréttindastofnana fá ekkert rými.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein forseta ungliðahreyfingar Samfylkingarinnar ver lög um brottfararstöð. Vísar í lagaákvæði en tekst ekki á við sterkustu gagnrökin og einfaldar samanburð við önnur Schengen-ríki.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og á að meta sem slíka. Höfundur er gagnsær um stöðu sína sem forseti ungliðahreyfingar Samfylkingarinnar, sem er jákvætt. Vísan í 105. grein útlendingalaga og í vistunartímamörk laganna gefur lesandanum sannreynanlegan grunn; þetta er betra en margar skoðanagreinar sem halda fullyrðingum fram án nokkurra tilvísana.
Það sem veikir rökstuðninginn er þríþætt. Í fyrsta lagi er fullyrðingin um að öll Schengen-ríki hafi „komist að þeirri niðurstöðu að brottfararstöð stangist ekki á við barnasáttmálann" óstudd og of einföld; raunin er sú að nokkur þessara ríkja hafa sætt harðri gagnrýni alþjóðlegra eftirlitsaðila einmitt vegna vistunar barna, og Barnasáttmálanefnd SÞ hefur gagnrýnt framkvæmd þeirra. Höfundur notar þessa samanburðarröksemd sem lokaþyngd en skilur eftir veigamikla gagnrýni óáréttaða. Í öðru lagi er framsetningin á gæsluvarðhaldi útlendinga í fangelsum sem eina fyrri úrræðinu háð einni röksemd, þar sem engar heimildir eru nefndar um hversu oft slíkt hafi átt sér stað eða undir hvaða kringumstæðum. Í þriðja lagi er tónn greinarinnar á stundum meira pólitískt vörnarræða en gagnrýnin greining: setningin um að „orðræða á þann veg … dæmir sig sjálf" er upphrópun fremur en rök og dregur úr þeirri hlutlægni sem höfundur segist sækjast eftir. Sem skoðanagrein er þetta þokkalega vel saman sett en hefði verið sannfærandi ef höfundur hefði tekist á við öflegustu gagnrökin í stað þess að afgreiða þau sem ýkjur.