visir.is
2 heimildir
2026-08-03 12:31
Vextir á villigötum
Skoðanagrein Agnars Tómasar Möller um vaxtasamanburð Íslands og Evrópu í aðdraganda þjóðaratkvæðisgreiðslu um ESB-viðræður. Höfundur leggur áherslu á greinarmun nafn- og raunvaxta, bendir á að villandi samanburður ríki í umræðunni og styður fullyrðingar sínar við opinber gögn frá seðlabönkum og OECD.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um vaxtasamanburð Íslands og Evrópu, studd opinberum gögnum og með gagnsæjum forsendum. Gott fordæmi um skoðanaskrif á tölulegan grundvöll.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Höfundur sýnir óvenjulega vel fram á heimildir sínar fyrir skoðanagrein: hann vísar í stýrivexti Seðlabanka Íslands og Evrópu, OECD-gögn um húsnæðiskostnað, útboð franskra ríkisskuldabréfa, verðbólguvæntingakönnun Seðlabanka Evrópu og verðbólgulíkan Seðlabankans í Cleveland. Neðanmálsgreinar útskýra forsendur útreikninganna, sem eykur gagnsæi. Sérstaklega ber að nefna að höfundur mótmælir tiltekinni fullyrðingu Gauta Eggertssonar hagfræðings og vísar í nafngreint heimild (Pallborð Vísis, 26. júlí 2026), sem er gott dæmi um heiðarlega gagnrýni þar sem lesandinn getur kannað upprunalega staðhæfingu sjálfur.
Það sem mætti bæta er að greinin hallar greinilega að því sjónarmiði að vaxtamunur Íslands og Evrópu sé ofmetinn í umræðunni, en gefur lítið rými til þeirrar röksemdafærslu að jafnvel minni vaxtamunur skipti miklu máli fyrir skuldsett heimili. Höfundur nefnir þó að munurinn sé „marktækur" og bendir á fleiri þætti sem hafa áhrif á greiðslugetu, sem sýnir nokkurt sanngirni. Framsetningin er í heild vel rökstudd og höfundur gefur lesendum færi á að meta gögn sjálfir. Fyrir skoðanagrein er þetta vel unnið verk.
