nutiminn.is
2026-06-23 09:54
Þrír íslenskir embættismenn í kynningarmyndbandi umdeilds „símahakkara“ – tæknin notuð gegn blaðamönnum
Nútíminn fjallar um þrjá íslenska embættismenn sem koma fram í kynningarmyndbandi Cellebrite og setur það í samhengi við skjalfest misnotkun á tækni fyrirtækisins gegn blaðamönnum og aðgerðasinnum víða um heim. Greinin byggir á opinberu kynningarefni Cellebrite og skýrslum Amnesty International og Citizen Lab, auk þess sem hún bendir á ólauguð spurningar um notkun tækninnar á Íslandi.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Ítarleg grein um íslenska embættismenn í kynningarefni Cellebrite, studd alþjóðlegum heimildum. Veikleiki: enginn íslenskur embættismaður fær að svara.
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel unnin rannsóknarfrétt sem sameinar nokkra ólíka heimildaþræði á skilvirkan hátt. Kynningarefni Cellebrite sjálfs er frumheimild sem lesandinn getur sannreynt, og alþjóðlegu málin eru studd nafngreindum skýrslum frá Amnesty International og Citizen Lab, sem eru viðurkenndar stofnanir á þessu sviði. Blaðamaðurinn greinir skýrt á milli þess sem kynningarefnið segir og þess sem er óupplýst, sem er góð aðferðafræði. Cellebrite fær rúm til að setja fram eigin afstöðu; fyrirtækið hafnar samanburði við njósnaforrit og segir tækin vera ætluð löggæslu. Einn veikleiki er að enginn íslenskur embættismaður fær að svara beint, hvorki þremenningarnir í myndbandinu né dómsmálaráðuneytið. Ólafur Þór Hauksson, Hulda Sigríður Guðmundsdóttir og Heiðar Þór Guðnason eru nafngreindir í kynningarhlutverki en enginn þeirra er spurður hvers vegna þeir tóku þátt eða hvernig persónuvernd er tryggð. Þetta er verulegur annmarki í frétt sem vekur spurningar um eftirlit og vernd einkalífs á Íslandi. Greinin hefði einnig getað leitað svara hjá Persónuvernd eða ráðuneytinu um hvort regluverk sé til staðar. Framsetning greinarinnar hallar þó ekki á einn veg á ósanngjarnan hátt; hún gerir grein fyrir notagildi tækninnar jafnt sem hættunni sem henni fylgir. Tilvísun í Citizen Lab-skýrslu frá „janúar 2026" vekur athygli og gæti verið prentvilla, en það er smáatriði. Á heildina litið er þetta traust grein sem hefði stigið enn hærra ef íslenskir aðilar hefðu fengið tækifæri til að svara.