visir.is
2026-06-22 07:32
Kjósa Íslendingar með fótunum?
Skoðanagrein Hjálmars Vilhjálmssonar notar tölur frá Þjóðskrá og Hagstofu til að færa rök fyrir því að flutningamynstur Íslendinga til annarra Evrópulanda gefi til kynna að lífskjör þar séu samkeppnishæf eða betri. Greinin er vel studd gögnum og höfundur gefur sér tíma til að nefna gagntölur sem vinna gegn eigin röksemdafærslu. Hún birtist sem skoðanagrein á Vísi og höfundur er kynntur sem stjórnarmaður í SJÁ, samtökum sem beita sér í Evrópumálum.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um flutningamynstur Íslendinga til ESB-landa, studd nafngreindum tölum frá Þjóðskrá og Hagstofu. Tengsl við ESB-aðild eru þó lausari en höfundur gefur í skyn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun, og höfundur kynnir sig sem viðskiptafræðing og stjórnarmann í SJÁ. Á sviði rökstuðnings er þetta vel unnin grein. Höfundur vísar skýrt til nafngreindra heimilda: Þjóðskrá Íslands, Hagstofunnar (MAN04103), OECD-gagna og eigin fyrri greinar á Vísi. Tölurnar eru sundurgreindar eftir löndum og höfundur tekur sérstaklega fram þau dæmi sem ganga gegn meginröksemd hans, til dæmis Þýskaland, Spánn og Frakkland, sem sýnir heiðarlega meðferð gagna. Hann viðurkennir jafnframt að flutningar hafi margar skýringar og að Ísland sé ekki láglaunaland.
Helsti veikleiki greinarinnar er rökfræðilegur: ályktunin um að flutningar jafngildi „atkvæðagreiðslu með fótunum" um lífskjör er einföldun sem höfundur sjálfur viðurkennir að hluta en heldur áfram að nota sem burðarás. Tengsl milli brottflutnings og ESB-aðildar eru laus; fólk flytur til Norðurlandanna af menningar- og tungumálaástæðum sem lítið tengjast stofnanauppbyggingu ESB. Einnig er tilvísunin í OECD-gögnin almenn og ekki tengd ákveðinni útgáfu eða töflu, sem gerir sannreyningu erfiðari en hjá hinum heimildunum. Sem skoðanagrein er þetta þó vel yfir meðallagi: gagnastudd, heiðarleg um takmarkanir og með skýrar heimildir.
