vb.is
2026-06-11 07:07
Að skattleggja sjálfan sig
Greinin er skoðanagrein eftir greininga- og samskiptastjóra Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu (SFF) sem gagnrýnir boðaða skattahækkun á fjármálageirann. Höfundur vísar í greiningu Seðlabankans og skýrslu ráðgjafafyrirtækisins Intellecon til stuðnings röksemdum sínum. Greinin birtist upphaflega í Viðskiptablaðinu.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein frá fulltrúa fjármálageirans gegn skattahækkun, vel studd heimildatilvísunum en án gagnröksemdafærslu. Gagnsæi um hagsmuni höfundar er til fyrirmyndar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem lesendagrein og höfundur segist vera fulltrúi hagsmunasamtaka fjármálageirans, sem er til fyrirmyndar í gagnsæi. Röksemdafærslan er skýr og vel upp byggð: höfundur bendir á alþjóðlegan samanburð frá Seðlabankanum, nefnir Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og Seðlabanka Evrópu sem viðvörunarraddir, og vísar í greiningu Intellecon. Þessar tilvísanir eru sannreynanlegar að verulegu leyti. Rökfræðilega er meginforsenda greinarinnar áhugaverð en einföldun: sú staðhæfing að ríkið sé í reynd að „skattleggja sjálft sig" gerir ráð fyrir því að arðsemi ríkisins sem eiganda sé eini mælikvarðinn sem skipti máli, en lítur framhjá mögulegri röksemd um að skattlagning gegni öðru hlutverki en arðgreiðslur, til dæmis í tekjuskiptingu eða stöðugleika. Þetta er þó viðtekið í skoðanagreinum að velja sér sjónarhorn. Veikleikar eru þó til staðar: engin rödd eða rök í þágu skattlagningarinnar eru nefnd, jafnvel ekki til að hrekja þau, og skýrsla Intellecon er unnin á vegum SFF sjálfs, sem dregur úr óháðni þeirrar heimildar án þess að lesandi sé látinn vita það. Samhæfni er góð milli forsendu og niðurstöðu, en greinin hefði styrkst ef höfundur hefði viðurkennt að ríkið getur haft hagsmuni sem eigandi og sem skattheimtuaðili samtímis, án þess að það sé sjálfkrafa mótsögn.