Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð?
Skoðanagrein sem setur fram sjö forgangsverkefni fyrir Ísland til 2035 og byggir að hluta á nafngreindum heimildum: OECD, PISA-mælingum og orðum Más Guðmundssonar. Stærsta talan í greininni, 400 milljarðar króna, er hins vegar eigin sviðsmynd höfundar án útskýrðrar aðferðar. Málflutningurinn er uppbyggilegur en hallar skýrt að markaðsmiðuðum sjónarmiðum.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis, og hana ber að meta á forsendum málflutnings, ekki heimildajafnvægis.
Athyglisverðast er talan sem greinin hvílir þyngst á: 400 milljarðar króna vegna vaxtamunar við Danmörku. Höfundur segir sjálfur að þetta sé eigin sviðsmynd sem „byggir á raunverulegum skuldum og vaxtamun“, en hvergi kemur fram hvaða vaxtaviðmið, hvaða skuldastofn eða hvaða ár liggja til grundvallar. Lesandinn getur ekki endurgert útreikninginn. Þegar höfundur gefur sér stærsta rökstuðning greinarinnar sjálfur er krafan um gagnsæi meiri, ekki minni.
Aðrar tölur standa sterkari. PISA-vísunin er tímasett, OECD er nefnt með stærðargráðu áhrifa, og Már Guðmundsson er nafngreindur. Halli hins opinbera og vaxtagjöld ríkissjóðs eru hins vegar bornar fram án tilvísunar í fjármálaráðuneyti eða Hagstofu; slíkar tölur eru til í opinberum gögnum og því óþarfi að láta þær hanga í lausu lofti.
Upphafið er retórískt óheiðarlegt í smáu: höfundur grípur eina setningu Guðrúnar Hafsteinsdóttur, notar hana sem stökkbretti og segir svo að ekki eigi að velta sér upp úr henni. Þar er engin tímasetning né samhengi úr þingumræðunni. Framsetningin hallar að minni ríkisumsvifum, lægri álögum og einfaldara regluverki, en gerir það opinskátt.
