vb.is
2026-08-09 09:17
Heimtufrekt Rithöfundasamband
Skoðanadálkur Viðskiptablaðsins gagnrýnir kröfur Rithöfundasambands Íslands um hækkun listamannalauna og telur slíkar kröfur heimtufrekar. Pistillinn byggir á frjálshyggjusjónarmiðum um að markaðurinn eigi að ráða tekjum listafólks.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanapistill Viðskiptablaðsins gagnrýnir listamannalaunakröfur með grunnri frjálshyggjuröksemd og sleppir öllum gagnrökum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem fastur skoðanadálkur undir dulnefninu „Huginn og Muninn" í Viðskiptablaðinu og er metin sem slík. Röksemdafærslan er einföld og skýr: skattgreiðendur eiga ekki að borga listamönnum hærri laun, og ef listamaður getur ekki framfleytt sér af list sinni sé það merki um að hæfileikar og vinnuframlag nýtist betur annars staðar. Þetta er lögmæt afstaða, en rökstuðningurinn er grunnur. Engin tilraun er gerð til að glíma við mótrök, til dæmis um samfélagslegt gildi lista eða alþjóðlegan samanburð á styrkveitingum til listafólks. Fullyrðingin um „fátæktargildru" er sett í gæsalappir og eignuð réttilega Rithöfundasambandinu, en pistillinn nefnir svo persónulega atburðarás um Margréti Tryggvadóttur og Stefán Einar Stefánsson án þess að útskýra nánar hvað gerðist eða hvers vegna það skiptir máli; þetta virkar fremur sem persónulegur útúrdúr en efnisleg röksemd. Sem skoðanadálkur uppfyllir pistillinn lágmarkskröfur, en höfundurinn sleppir öllum gagnrökum og greinir ekki frá mótmælum sem augljóslega eru til staðar, sem gerir skoðunarstykki veikara en það þyrfti að vera.