dv.is
2026-04-23 08:00
Matthías var sviptur íslenskum ríkisborgararétti – „Ég er bara alvöru Íslendingur frá Bjarnarfirðinum á Ströndum“
Greinin segir sögu Matthíasar Bergssonar, sem fæddist á Íslandi en var sviptur ríkisborgararétti árið 1998 eftir langa dvöl í Bandaríkjunum. Hann á nú erfitt með að endurheimta réttinn vegna langrar biðraðar hjá Útlendingastofnun, sem hefur bein áhrif á lífsviðurværi hans sem strandveiðimanns. Greinin byggir á viðtali við Matthías sjálfan og vísar til lögmanns hans og þingmanns sem aðstoða hann.
Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans
Þetta er persónumiðuð fréttasaga, eins konar mannlífsgrein og frétt í senn, og ber að meta í því ljósi. Styrkur greinarinnar er sá að hún nefnir nokkrar heimildir með nafni: Matthías sjálfan, Björgvin Fjeldsted lögmann og Sigmund Erni Rúnarsson þingmann. Einnig er vísað til lagabreytinga (2002 og 2020) og ævisögu Matthíasar sem lesendur geta sannreynt. Hins vegar er verulegur galli á fréttamennsku þegar kemur að gagnaöflun gagnvart stofnunum. Útlendingastofnun, sem ber byrðar gagnrýninnar, fær ekki tækifæri til að svara; engin tilraun er greind til að leita eftir viðbrögðum stofnunarinnar við ásökunum um undirmönnun eða hægan afgreiðsluhraða. Sama gildir um formann allsherjarnefndar, sem nefndur er í óbeinu máli en ekki nafngreindur né látinn tjá sig beint. Fullyrðingin um 10 milljóna króna aflaverðmæti stendur óstudd af gögnum eða tilvísun. Þá er framsetningin nánast alfarið frá sjónarhorni Matthíasar; lesandinn fær enga öðruvísi mynd af því hvort kerfið starfi réttilega samkvæmt lögum eða hvort undantekning sé möguleg. Fyrirsögnin og innsetning greinarinnar ýta undir samúð, sem er skiljanleg í mannlífsgrein, en veikir fréttahlutleysi þar sem hún fer um leið yfir í fréttaskýringu á vanda í ríkisborgararéttarmálum.
