Aðildarviðræður eru ekki prufuáskrift
Skoðanagrein gegn endurupptöku aðildarviðræðna við ESB, skrifuð af fyrrverandi starfsmanni viðskiptaskrifstofu utanríkisráðuneytisins sem byggir á eigin reynslu af ferlinu. Greinin styðst við nokkrar áþreifanlegar tölur en veikist af óljósri tilvísun í Alþjóðagjaldeyrissjóðinn og innbyrðis mótsögn í kjarnaröksemdinni.
Greinin er birt í skoðanadálki og metin sem slík. Höfundur gerir tvennt sem skiptir máli fyrir trúverðugleika: hún gefur upp eigin hagsmuni og bakgrunn strax í fyrstu málsgrein, og hún byggir á áþreifanlegum tölum. Tuttugu og sjö opnaðir samningskaflar og ellefu lokaðir til bráðabirgða árið 2013 eru staðreyndir sem lesandi getur flett upp. Kostnaðarmatið, 1,9 milljarðar króna, er eignað utanríkisráðuneytinu. Það er meira en margar skoðanagreinar bjóða upp á.
En rökfærslan gengur ekki alveg upp. Höfundur notar það að viðræðunum hafi aldrei verið lokið, aðeins ellefu kaflar af tuttugu og sjö kláraðir til bráðabirgða, sem sönnun þess hversu þungt ferlið er. Í næstu andrá slær hún því föstu að „við vitum hvað er í boði“. Þetta tvennt getur ekki bæði staðist: annaðhvort var ferlið of ófullgert til að skila niðurstöðu eða það skilaði nægri vitneskju. Þessa mótsögn hefði mátt taka á, ekki ganga fram hjá henni.
Tilvísunin í Alþjóðagjaldeyrissjóðinn er of laus í reipunum. „Á sínum tíma“ er ekki dagsetning og engin skýrsla er nefnd; lesandi getur ekki sannreynt hvað sjóðurinn sagði eða í hvaða samhengi. Sama gildir um kostnaðarmatið að hluta: talan er eignuð ráðuneytinu en hvorki dagsett né vísað í tiltekið skjal, og hún er sett fram án nokkurs samanburðar við stærð ríkisútgjalda. Þá er meginmótrökunum, að samningur verði hvort eð er borinn undir þjóðina, aldrei mætt beint.
Heiðarleg og læsileg grein með skýrri afstöðu og raunverulegri innsýn að baki. Rökin standa þó ekki fullkomlega saman og heimildameðferðin er lausari en efnistökin gefa til kynna.
