dv.is
2026-05-22 13:00
Kynsjúkdómafaraldur í Evrópu – Ísland í vondum málum
Frétt um aukinn fjölda kynsjúkdóma í Evrópu, byggð á tölfræði frá Smitvarnarstofnun Evrópu (ECDC) fyrir árið 2024. Greinin flytur tölulegar niðurstöður um lekanda, sárasótt og klamýdíu, og setur Ísland í evrópsk samhengi. Einn nafngreindur talsmaður ECDC er vitnað til beint.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um kynsjúkdómaaukningu í Evrópu, byggð á ECDC-gögnum. Tölur eru sannanlegrar en innlent samhengi vantar þrátt fyrir áberandi fyrirsögn um Ísland.
Gagnrýni Vitans
Greinin byggir á skýrt tilteknum gögnum frá ECDC og flytur fjölda tölulegra staðreynda sem lesandi getur sannreynt hjá stofnuninni. Það er styrkur. Bruno Ciancio hjá ECDC er nafngreindur og vitnað beint til hans, sem gefur fréttinni ákveðna vigt. Tölurnar eru settar í tímasamhengi, bæði til tíu ára og eins árs samanburðar, og kynjaskipting er skoðuð; þannig fær lesandinn nokkuð heildstæða mynd.
Það vantar hins vegar innlent sjónarhorn. Ísland er nefnt sérstaklega í fyrirsögn og er meðal efstu landa í lekandatilfellum, en engin innlend heimild er nefnd: hvorki sóttvarnalæknir, landlæknir né fulltrúi frá Landspítala koma til sögu. Þegar fyrirsögnin segir „Ísland í vondum málum" mætti ætla að einhver fagaðili á Íslandi fengi tækifæri til að útskýra eða setja í samhengi hvers vegna tíðnin er svona há hér á landi, hvort ástæðan sé betri skimun eða raunverulega meiri smit. Sú spurning er afar mikilvæg og skýrir mismun milli landa, en hún er aldrei borin upp. Auk þess er setningin „búast má við því að tölurnar séu orðnar enn þá hærri núna" fullyrðing sem er ekki studd neinum gögnum og gæti villt um fyrir lesanda. Framsetning fyrirsagnarinnar ýtir undir áhyggjusnúning án þess að nein íslensk heimild styðji hana.