visir.is
2026-05-15 09:51
Það þarf heilt þorp til að ala upp barn, en þorpið er vanfjármagnað
Greinin er skoðanagrein eftir Björn Rúnar Guðmundsson, frambjóðanda Vinstrisins í Reykjavík, og er í raun kosningaáróður sem hvetur til atkvæðagreiðslu fyrir tiltekinn lista. Höfundur færir rök fyrir stigskiptum fjármagnstekjuskatti til að fjármagna leikskólakerfið og vísar í nokkrar tölur til stuðnings.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Kosningagrein Vinstrisins um leikskólafjármögnun og stigskiptan fjármagnstekjuskatt. Tölur án heimilda veikja rökstuðning sem annars er skýr.
Gagnrýni Vitans
Greinin er merkt sem skoðun og höfundur lýsir sér sem frambjóðandi Vinstrisins; þetta er því kosningaefni í hreinum skilningi. Sem slíkt er ekki ástæða til að gera kröfu um jafnvægi eða andsvör, heldur ber að meta röksemdafærslu og heiðarleika. Rökfærslan er einföld en skýr: leikskólakerfið er vanfjármagnað, fjármagnstekjuskattur er flatur og ójafn, og stigskipting hans gæti leyst hluta vandans. Talan 344 milljarðar króna í fjármagnstekjur er tilgreind sem „nýlegar tölur" en án tilvísunar í tiltekna heimild, árstal eða stofnun; lesandinn getur ekki sannreynt fullyrðinguna án frekari leitar. Sama á við um staðhæfinguna um 10% erfðafjárskatt og samanburð við Evrópu, sem stendur án tilvísana. Þetta veikir rökstuðninginn, þótt tölurnar séu í sjálfu sér trúlegar og líklega sækjanlegar til opinberra gagna. Styrkleiki greinarinnar felst í því að höfundur gerir grein fyrir pólitískri stöðu sinni strax og leynir engu um hvaðan hann kemur. Veikleikinn er að hún beinir sjónum eingöngu að skatttekjuhlið málsins og fer ekki einu orði um mögulegar aukaverkanir stigskiptra fjármagnstekjuskatta, svo sem flótta fjármagns eða áhrif á lífeyrissparnað, sem hefði styrkt röksemdafærsluna. Sem kosningagrein er þetta ásættanlegt en ekki sérlega djúpt.