visir.is
2026-03-30 06:47
Gagnaver gæti hitað upp hús Bolvíkinga
Greinin fjallar um Þorstein Másson, fráfarandi yfirmann Blámis (samstarfsverkefnis Landsvirkjunar, Orkubús Vestfjarða og orkumálaráðuneytisins), sem heldur því fram að afgangshiti frá gagnaveri gæti hitað heimili í Bolungarvík. Hann gagnrýnir hæga leyfisveitingarferla sem gera Vestfirði háða varaafli sem keyrt er á dísilolíu, og vísar til norrænna fordæma um endurnýtingu hita frá gagnaverum. Í greininni er einnig þakkað sitjandi og fyrrverandi ráðherrum fyrir viðleitni til að einfalda regluverk á orkumarkaði.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin fjallar um Þorstein Másson, fráfarandi yfirmann Blámis (samstarfsverkefnis Landsvirkjunar, Orkubús Vestfjarða og orkumálaráðuneytisins), sem heldur því fram að afgangshiti frá gagnaveri gæti hitað heimili í Bolungarvík. Hann gagnrýnir hæga leyfisveitingarferla sem gera Vestfirði háða varaafli sem keyrt er á dísilolíu, og vísar til norrænna fordæma um endurnýtingu hita frá gagnaverum. Í greininni er einnig þakkað sitjandi og fyrrverandi ráðherrum fyrir viðleitni til að einfalda regluverk á orkumarkaði.
Gagnrýni Vitans
Þetta er í raun einnar heimildar viðtal í búningi greinagerðar. Þorsteinn Másson er eina röddin í öllu efninu — enginn verkfræðingur, enginn sveitarstjórnarfulltrúi frá Bolungarvík, enginn orkueftirlitsaðili, enginn fulltrúi gagnaversiðnaðarins og enginn umhverfisgagnrýnandi kemur að málinu. Sú fullyrðing að 10–20 MW gagnaver gæti hitað „öll heimili í Bolungarvík, sundlaugina og aðra lykilinnviði" er sett fram án óháðrar sannprófunar og án þess að vísað sé til neinnar framkvæmdahæfnisúttektar með nafni. Norrænu dæmin (Helsinki, Odense, Mäntsälä) veita gagnlegt samhengi en heimildirnar eru ótilgreindar — lesandi getur ekki staðreynt hvort tölurnar koma úr skýrslum sveitarfélaga, fréttatilkynningum fyrirtækja eða glærum Þorsteins sjálfs. Greinin lætur einnig hjá líða að benda á að Þorsteinn er að flytjast til SFS (Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi), hagsmunasamtaka atvinnugreinar sem hefur augljósa hagsmuni af orkuuppbyggingu á Vestfjörðum — þetta er nefnt sem ævisöguleg staðreynd en aldrei bent á sem hugsanlegan hagsmunaárekstur. Umgjörð greinarinnar er nánast algjörlega kynningarkennd: gagnaver sem lausn, skriffinnska sem hindrun, ráðherrar sem hetjur sem reyna að skera á rauða borðið. Stuttur kafli sem spyr „þurfum við meiri orku?" varpar spurningunni aðeins upp til þess að láta Þorstein vísa henni frá sér án mótmæla. Sterkari grein hefði innifalið að minnsta kosti eina óháða rödd — sveitarstjórnarfulltrúa, orkuhagfræðing eða einhvern sem er efins um útvíkkun gagnaveraiðnaðar á dreifbýlum svæðum á Íslandi.
