visir.is
2026-06-10 07:31
Ábyrgð í útlendingamálum – breytingar og árangur
Greinin er skoðanagrein dómsmálaráðherra þar sem hún telur upp aðgerðir ríkisstjórnarinnar í útlendingamálum og fullyrðir að þær hafi skilað árangri. Tölulegar fullyrðingar um útgjöld eru settar fram án tilvísana í gögn. Rökstuðningurinn er fremur yfirborðskenndur og byggir að mestu á upplistun aðgerða frekar en greiningu á áhrifum þeirra.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein ráðherra listar aðgerðir í útlendingamálum en styður „árangur" með ósannreyndum tölum og óstuddri fullyrðingu um viðhorf almennings.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber þess skýrt merki; höfundur er sitjandi dómsmálaráðherra sem talar fyrir eigin stefnu. Sú framsetning er lögmæt, en krefst þess að rökstuðningur sé sannfærandi á eigin forsendum. Þar skortir nokkuð á. Fyrst og fremst er meginmælikvarðinn á „árangur" sá að útgjöld til Útlendingastofnunar hafi lækkað úr tæpum 16 milljörðum í tæpa 11 milljarða milli ára. Engin heimild er tilgreind fyrir þessum tölum, hvorki fjárlög, ársreikningar né fjármálaáætlun. Lesandinn getur ekki sannreynt fullyrðinguna innan greinarinnar sjálfrar, þótt tölurnar gætu átt sér stoð í opinberum fjárlögum. Enn veigameira er að lækkun útgjalda er sett fram sem sjálfgefinn mælikvarði á árangur, án þess að fjallað sé um hvort lækkunin endurspegli minni umsóknir, lengri biðtíma, skertari þjónustu eða annað. Orsök og afleiðing eru sameinaðar án nokkurs rökstuðnings.
Í öðru lagi er greinin í eðli sínu upplistun lagabreytinga og frumvarpa; afnám 18 mánaða reglunnar, landamæraeftirlit, brottfararstöð og svo framvegis. Hvergi er sýnt fram á bein tengsl milli tiltekinna aðgerða og mælanlegs árangurs. Fullyrðingin „almenningur er að upplifa að það sé komin stjórn á hlutina" er sett fram sem staðreynd en engin skoðanakönnun eða önnur gögn styðja hana. Slíkt er veikleiki jafnvel í skoðanagrein, þar sem lesandinn er ekki upplýstur um hvaðan matið kemur. Þá er lokasetningin um að „opnustu reglurnar og minnsta eftirlitið endurspegla ekki mestu mannúðina" áhugaverð pólitísk röksemd, en hún helst ekki uppi án gagnlegra dæma eða samanburðar. Sem skoðanatexti er greinin skýr í afstöðu, en veik í rökstuðningi og efnislegri dýpt.