visir.is
2026-03-31 14:48
Mútur eða séríslensk aðför?
Skoðanagrein þar sem höfundur, sem er bæði blaðamaður á Samstöðinni og stjórnarkona í Solaris hjálparsamtökum, ver aðkomu sína og annarra að flutningi flóttafólks frá Gaza í gegnum egypska fyrirtækið Hala. Greinin heldur því fram að alþjóðlegir fjölmiðlar beini gagnrýni sinni að kerfinu sjálfu en aldrei að þeim sem nýta þjónustuna, ólíkt Morgunblaðinu og Sjálfstæðisflokknum. Höfundur vísar í fjölda erlendra heimilda til stuðnings sinni málsgrein.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein þar sem höfundur, sem er bæði blaðamaður á Samstöðinni og stjórnarkona í Solaris hjálparsamtökum, ver aðkomu sína og annarra að flutningi flóttafólks frá Gaza í gegnum egypska fyrirtækið Hala. Greinin heldur því fram að alþjóðlegir fjölmiðlar beini gagnrýni sinni að kerfinu sjálfu en aldrei að þeim sem nýta þjónustuna, ólíkt Morgunblaðinu og Sjálfstæðisflokknum. Höfundur vísar í fjölda erlendra heimilda til stuðnings sinni málsgrein.
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber að meta sem slíka, en nokkur atriði varðandi rökvísi og gagnsæi vekja athygli. Höfundur er beinlínis aðili máls: stjórnarkona í Solaris og segist sjálf hafa skipulagt flutning flóttafólks í gegnum Hala. Þetta er upplýst í lokin, en hagsmunaskýringin hefði átt að vera mun fyrirferðarmeiri þar sem greinin er í raun vörn gegn ákærum sem beinast meðal annars að höfundi sjálfri. Í þeim skilningi er greinin jafnmikið málsvörn og skoðanagrein, og lesandinn ætti að fá það skýrara framan af.
Meginrök höfundar byggjast á því að enginn erlendur fjölmiðill hafi sakað hjálparsamtök eða einstaklinga um mútugreiðslur. Þetta er vel stutt með viðamiklum lista erlendra heimilda frá viðurkenndum miðlum eins og Financial Times, The Guardian, OCCRP og NPR, sem er styrkleiki greinarinnar. Hins vegar er rökvísin ekki alveg hnökralaus: að erlendir fjölmiðlar noti ekki orðið „mútur" um greiðslurnar þýðir ekki endilega að innlend gagnrýni sé á villuvegum, enda gæti lagalegt og siðferðilegt samhengi Íslands verið annað. Greinin gerir ekkert tilraun til að mæta andmælum Morgunblaðsins á eigin forsendum né útskýra hvernig greiðslurnar til Hala voru framkvæmdar í reynd. Sá einhliða rammi dregur úr sannfæringarkrafti greinarinnar sem rökræðu og gerir hana frekar að pólitísku baráttuskjali.