visir.is
2026-06-05 19:22
Segir sjaldan hafa verið auðveldara að vera fyrsti kaupandi
Greinin er í raun endursögn á skoðanagrein fasteignasalans Víðis Arnars Kristjánssonar á Vísi, þar sem haldið er fram að sjaldan hafi verið auðveldara fyrir fyrstu kaupendur að komast inn á fasteignamarkaðinn. Blaðamaðurinn bætir við nokkrum mótvægisgögnum, svo sem greiningu Landsbankans um verðþróun og stýrivaxtastöðu, en engin sjálfstæð heimild er rædd eða viðmælandi utan skoðanagreinarinnar.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Frétt Vísis um að auðvelt sé að vera fyrsti kaupandi byggist nær alfarið á sjónarmiðum eins fasteignasala; mótvægi er lítið og hagsmunatengsl heimildamanns órædd.
Gagnrýni Vitans
Megingallinn við þessa frétt er að hún byggist nær alfarið á sjónarmiðum eins aðila, fasteignasala sem hefur augljósa hagsmuni af jákvæðri ímynd fasteignamarkaðarins. Víðir Arnar Kristjánsson er eini heimildamaðurinn sem fær beina tilvitnun; tilvísun í ummæli Ásgeirs Jónssonar seðlabankastjóra kemur einungis í gegnum endursögn Víðis sjálfs, sem veikir hana verulega sem sjálfstæða heimild. Blaðamaðurinn á þó heiður skilinn fyrir að setja inn greiningu Landsbankans sem sýnir að fasteignaverð hafi þrefaldast á raunvirði frá aldamótum og nefna stýrivaxtastöðuna; þessi málsgrein er mikilvægt mótvægi. Vandinn er að þetta mótvægi kemur í einni stuttri setningu, á meðan sjónarmið sölumannsins fá megnið af efninu.
Það vantar augljóslega rödd neytenda, hagfræðinga eða húsnæðismálafulltrúa sem gætu bent á hina hliðina: hærri raungreiðslubyrði, háa vexti og þann kröftugan hið raunverulegan kostnað sem fylgir 90% fjármögnun á hávaxtaskeiði. Fullyrðingin um að „eitt þúsund einstaklingar" hafi nýtt sér hlutdeildarlán HMS er ekki studd tilvísun í opinber gögn innan greinarinnar sjálfrar, þótt talan gæti verið sannreynanleg hjá HMS. Framsetning fyrirsagnarinnar, sem notar orðið „segir" en sleppir nafni viðkomandi, gefur til kynna hlutlausa frétt frekar en endursögn á eins aðila skoðanagrein. Þetta skapar ákveðna blekkingu um tegund efnisins.