visir.is
2026-04-17 08:06
Hvers vegna þagði Ísland?
Greinin er skoðanagrein eftir Hreinn Loftsson sem gagnrýnir þögn Íslands þegar Allsherjarþing SÞ samþykkti ályktun um þrælaverslun og þrælahald. Höfundur telur að utanríkisráðherra fari ekki eftir eigin orðum um að Ísland eigi að tala hátt og skýrt á alþjóðavettvangi. Greinin vísar í ályktun SÞ, danskt þrælahald, mál ACRRA fyrir Mannréttindadómstól Evrópu og afstöðu Íslands í Haag-málinu.
Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans
Sem skoðanagrein ber að meta hana á forsendum rökstuðnings og vitnaheimilda, ekki jafnvægis. Höfundur styður röksemdafærsluna við sannreynanleg gögn: ályktun SÞ frá 25. mars með kjörtölum (123 atkvæði með, þrjú ríki á móti), heimsókn Lars Løkke Rasmussen til St. Croix 2017 og ummæli hans, mál ACRRA fyrir Mannréttindadómstól Evrópu, fullgildingu mannréttindasáttmálans 1953, sölu Dönsku Vestur-Indía 1917 og afstöðu Íslands til málsóknar Suður-Afríku gegn Ísrael. Þetta er vel yfir meðallagi hvað varðar tilvísanir í skoðanagrein. Veikleikarnir eru þó nokkrir. Í fyrsta lagi er upphæðin 681 milljarður dollara nefnd án nánari heimilda, þó hún sé líklega fengin úr umfjöllun um kröfu ACRRA. Í öðru lagi heldur höfundur fram að Ísland hafi „fylgt ESB" í hjásetunni en útskýrir ekki hvort sú afstaða hafi verið tekin af utanríkisráðuneytinu sjálfu eða hvort hún hafi komið sjálfkrafa í gegnum samræmingu; þar hefði mátt kanna ástæðurnar betur. Í þriðja lagi er samanburðurinn við Palestínumálið og Haag-málið nokkuð einfaldaður: höfundur gerir ráð fyrir að forsendurnar séu þær sömu, en lagalegt samhengi þessara mála er ólíkt og sú einföldun veikir rökfærsluna. Loks er vert að nefna að engin tilraun er gerð til að afla svars frá utanríkisráðherra eða ráðuneytinu, en í skoðanagrein er það ekki krafa, heldur frekar styrkleiki ef gert er. Á heildina litið er þetta vel rökstudd skoðanagrein sem byggir á staðreyndum og setur fram skýra röksemd, þótt hún hefði styrkst við dýpri greiningu á ástæðum hjásetunnar.