Gervilýðræði

Greinin er birt sem umræðuefni og ber þess skýr merki að vera skoðanagrein, þótt hún sé ekki merkt sem slík á hefðbundinn hátt. Höfundur notar tilvitnunarverk sitt vel: beinar tilvísanir í Sigríði Á. Andersen úr Kastljósinu og hlaðvarpsþætti Miðflokksins, ásamt ummælum Sigmundar Davíðs á Alþingi og Bjarna Benediktssonar úr kosningabaráttunni 2013, gefa textanum raunverulegan grundvöll. Þetta er mikilvægt, því greinin setur fram alvarlega fullyrðingu: að Miðflokkurinn sé að endurmóta hugmyndina um beint lýðræði á Íslandi. Hér snýst matið fyrst og fremst að rökstuðningi og hugverklegri heiðarleika. Sterkasta hlið greinarinnar er söguleg samantekt á þjóðaratkvæðagreiðslum 21. aldarinnar, þar sem höfundur raðar atburðum í röklega keðju til að sýna mynstur. Samanburðurinn við Brexit og viðbrögð breskra stjórnmálamanna er áhugaverður og rökfræðilega gagnlegur, þótt hann einfaldi þá stöðu verulega. Tölfræðin um ESB-viðhorf er sótt í nafngreind rannsóknargögn (PEW Research, Eurobarometer), sem er vel gert. Veikleikarnir eru þó til staðar. Tengingin við „trumpisma" er frekar yfirlýsing en rökfræðilega uppbyggð röksemd; höfundur skiptir á milli gagnrýni á innlenda lýðræðisumræðu og utanríkispólitískra viðfangsefna (Grænland, sendiherra Bandaríkjanna) án þess að útskýra nákvæmlega hvernig þessi mál tengjast lýðræðisgagnrýninni öðruvísi en í gegnum pólitískt ímyndarstarf. Þá er framsetningin á afstöðu Miðflokksins í sumum atriðum einsleit: höfundur setur „gerviskoðanakönnun" jafnfætis grundvallarstefnu flokksins, en kannar ekki hvort þetta kunni að vera pólitísk orðræða frekar en yfirlýst stefna. Engu að síður er þetta vel rituð og heimildavís skoðanagrein sem uppfyllir kröfur til hugverklegrar heiðarleika í meginatriðum, jafnvel þótt röksemdakeðjan sé ekki alls kostar lokuð.