Hver á þennan bústað, já eða nei?
Skoðanagrein á Vísi þar sem lögfræðingur hvetur til NEI í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið. Kjarnaröksemdin, að JÁ jafngildi umboði til ríkisstjórnarinnar, er skýr en ósönnuð og engra heimilda er vitnað til. Fyrirsögnin er aldrei útskýrð í textanum.
Greinin er birt undir skoðanamerki, sem er réttur vettvangur fyrir slíkan boðskap. Byrjum þó á því sem stingur mest í augun: fyrirsögnin um bústaðinn kemur aldrei fyrir í greininni sjálfri. Myndhverfingin er hvorki útskýrð né notuð, og lesandi sem sest niður til að fá skýringu á samlíkingunni fær hana ekki. Það er ritstjórnarlegur galli, ekki bara stílbragð.
Rökfærslan sjálf hvílir á einni tiltölulega skýrri hugsun: að atkvæðagreiðslan sé umboðsspurning, ekki forvitnisspurning. Þetta er lögmæt og ekki léttvæg röksemd. Vandinn er að höfundur rennir henni umsvifalaust saman við annað: „Ef þú vilt ekki að Ísland gangi í Evrópusambandið, þá segir þú NEI.“ Þar er viðræðum og aðild lagt að jöfnu án nokkurs rökstuðnings. Fullyrðingarnar um auðlindir, ákvörðunarvald og stjórnskipan eru settar fram sem sjálfgefnar staðreyndir, en hvergi er vitnað til spurningarinnar sem kjósendum verður lögð fyrir, til aðildarferlisins sem lýst er, né til reynslunnar af viðræðunum sem hófust 2009 og stöðvuðust síðar. Lögfræðingur sem skrifar um stjórnskipun hefði getað lagt fram lagalegan rökstuðning; hann kemur ekki.
Eitt á höfundur inni: gagnrökin eru nefnd. Slagorðið „já til að sjá“ er tekið upp, en aðeins til að vísa því á bug í einni setningu, án þess að efni þess sé rætt. Það er heiðarlegt að hún talar í eigin nafni og lýsir eigin niðurstöðu. Framsetningin hallar greinilega í átt til fullveldis- og auðlindaröksemda sem í íslensku samhengi liggja hægra megin. Niðurstaða: hreinskilin en efnislega þunn hvatningargrein, sem endurtekur slagorð þar sem hún hefði getað lagt fram röksemdir.
