25,2% árangur
Skoðanagrein sem byggir á einni talnaæfingu: að verðbólgumarkmiðið hafi náðst í 77 af 305 mánuðum frá 2001, eða 25,2% tímans. Röksemdin er skýr og höfundur er óvenju heiðarlegur um ábyrgð eigin flokks, en hvergi er sagt hvaðan tölurnar koma eða hvernig þær eru reiknaðar. Lykilstökkið, frá slöku árangri krónunnar til þess að evran leysi vandann, er lagt fram með myndhverfingu fremur en rökum.
Greinin er birt undir skoðanamerkingu, og það er rétt: hér er kosningaáróður fyrir já-hlið, ritaður af formanni Vinstri grænna í Reykjavík, sem hann upplýsir sjálfur um í lokin. Sterkasti hluti hennar er einmitt sá sem óprúttinn málsvari hefði sleppt: höfundur listar stjórnarþátttöku allra flokka, þar á meðal eigin flokks í 44,9% tímans, og segir beinum orðum að nær allir hafi reynt sitt besta. Sömuleiðis er lokakaflinn óvenju hreinskilinn í uppsetningu valkosta: sá sem hafnar dýpra samstarfi óháð niðurstöðu samninga hefur, að mati höfundar, gilda ástæðu til að segja nei.
Þá að því sem vantar. Öll fyrirsögnin hvílir á tölum sem eru ekki eignaðar neinum: hvorki Hagstofan, Eurostat né Seðlabankinn eru nefnd, og aðferðin er óskýrð. Er miðað við tólf mánaða breytingu vísitölu neysluverðs, með eða án húsnæðis? Þetta má sannreyna í opnum gögnum, en lesandinn getur það ekki út frá greininni sjálfri. Verra er að mælikvarðinn „á eða undir markmiði“ telur verðhjöðnun og undirskot á evrusvæðinu sem árangur, þótt verðbólgumarkmið séu tvíhliða. Sá vinkill hyglar samanburðinum og er ekki nefndur. Talan um 33 málaflokka og þátttöku Íslands í 23 er sömuleiðis borin fram án tilvísunar, og röksemdin um að skattkerfið skýri hluta þess er látin standa óútskýrð.
Stærsti rökgallinn er hins vegar orsakasambandið. Að krónuhagkerfið hafi ekki náð markmiði sínu er ein staðreynd; að evran hefði gert það er allt önnur fullyrðing, og hún er hér afgreidd með bátalíkingu um leka. Ekkert er sagt um Maastricht-skilyrðin, ERM II eða um það að verðbólga hafi verið mjög misjöfn milli einstakra evruríkja, þótt höfundur noti reyndar orðið meðalverðbólga og feli það ekki. Málflutningurinn er heiðarlegur í tón en of grunnur í kjarnaatriðinu.
Niðurstaða: læsileg og að hluta óvenju sjálfsgagnrýnin kosningagrein, en talnagrunnurinn er óeignaður og aðferðin óskýrð í grein sem stendur og fellur með tölunum.