mbl.is
2 heimildir
2026-08-10 14:14
Segir upplýsingar landlæknis um sólmyrkvann rangar
Frétt mbl.is þar sem Sævar Helgi Bragason (Stjörnu-Sævar) gagnrýnir leiðbeiningar á vef embættis landlæknis um notkun sólmyrkvagleraugna. Greinin byggir nær eingöngu á viðtali við Sævar og setur fullyrðingar hans fram sem staðreyndir án þess að leita eftir viðbrögðum landlæknis eða óháðs sérfræðings.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Frétt um sólmyrkvagleraugu byggir á einum óháðum heimildarmanni og gefur landlækni enga rödd til svara. Fyrirsögnin slær fullyrðingu fram sem staðreynd.
Gagnrýni Vitans
Veigamesti gallinn er að embætti landlæknis fær enga rödd í fréttinni. Greinin fullyrðir í fyrirsögn og meginmáli að upplýsingar landlæknis séu „rangar" en sú niðurstaða byggir alfarið á orðum eins manns, Sævars Helga Bragasonar. Hann er vissulega þekktur áhugamaður um stjörnufræði, en hann er ekki augnlæknir né geislaeðlisfræðingur, og greinin leggur ekkert mat á faglegan bakgrunn hans. Embætti landlæknis hefði átt að fá tækifæri til að skýra eða verja leiðbeiningar sínar; sú rödd vantar algjörlega. Þá hefði verið eðlilegt að vísa í alþjóðlegar heimildir, til dæmis frá NASA eða American Astronomical Society, sem staðfesta að það sé öruggt að horfa á almyrkva (totalitet) með berum augum en hættulegt við deildarmyrkva. Slík heimild hefði styrkt kjarna fréttarinnar verulega. Framsetningin er einhliða: fyrirsögnin slær fullyrðingu Sævars fram sem staðreynd en ekki sem skoðun eða fullyrðingu. Þetta er dæmi um fréttaskrif þar sem blaðamaður tekur afstöðu í fyrirsögn án þess að sýna fram á sjálfstætt mat á efninu.
