dv.is
2026-06-11 10:58
Eyþór Eðvarðsson skrifar: ETS fyrir hugsandi einstaklinga
Skoðanagrein eftir Eyþór Eðvarðsson sem birt er sem lesendagrein á Eyjunni. Höfundur fer yfir ETS-kerfið, rökstyður gildi þess og gagnrýnir þá íslensku umræðu sem kallar kerfið „eyjaskatt". Greinin vísar í IPCC-skýrslu og almenn tölfræðileg atriði til stuðnings.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Lesendagrein sem rökstyður gildi ETS-kerfisins, en vantar ítarlegri heimildir og alvöru uppgjör við gagnrýni á kerfið.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein, sem þýðir að hún er skoðanagrein utanaðkomandi höfundar. Það er til bóta að höfundur er nafngreindur og tengsl hans við loftslagshópinn París 1,5 eru tilgreind í lok greinar; lesandinn getur þannig metið sjálfur hvaðan sjónarmiðin koma. Rökstuðningurinn er nokkuð vel uppbyggður og fylgir röklegri keðju: vandamálið (hlýnun), tólið (ETS), árangur (50% samdráttur í losun) og staða Íslands.
Hins vegar er ýmislegt sem mátti gera betur, jafnvel í skoðanagrein. Tölulegar fullyrðingar eru ítrekað fluttar án nákvæmra heimilda. Þegar höfundur segir að losun hafi dregist saman um „tæp 50% frá 2005" er ekki vísað í tiltekna skýrslu eða tölulegan grunn; sama gildir um „meira en 60%" hagvöxt ESB. Lesandinn sem vill sannreyna þessar tölur á erfitt með það út frá textanum einum. IPCC er nefnd á nafn, sem er gott, en „nýjasta heildarskýrsla" er nokkuð óljós tilvísun þegar sex skýrslumat liggja fyrir. Dæmið um ETS-kostnað á flugfarseðli (2.000 til 4.000 krónur á sæti) er áhugavert en byggir ekki á neinum tilteknum útreikningi eða heimildum, og verður því frekar staðhæfing en sönnun. Röksemdafærslan er í heild sinni einsleit: engin viðurkenning á raunverulegum ókostum ETS-kerfisins eða á þeim sjónarmiðum sem gagnrýnendur byggja á öðru en „eyjaskatts"-nafngiftinni. Sterk skoðanagrein tekst á við bestu rök gagnaðilans; hér er gagnrýnin á andstöðuna frekar yfirborðsleg, sem veikir sannfæringarkraft heildarinnar.