dv.is
2026-06-22 16:00
Brexit fyrirmynd nei-sinna – beita sömu áróðursbrögðum – Bretar sjá nú eftir útgöngu
Ritstjórnarefni sem byggir á viðtali Haralds Ólafssonar, formanns Heimssýnar, við The Sunday Telegraph og heldur því fram að nei-sinnar noti Brexit-áróðursbrögð. Greinin færir rök fyrir ESB-aðild og gagnrýnir málflutning nei-hreyfingar harðlega. Hér er um skýrt afstöðuefni að ræða sem birtist undir merkjum ritstjórnarefnis.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Ritstjórnarefni um Brexit sem fyrirmynd nei-sinna. Skýr afstaða en óstudd lykilfullyrðing um vilja Breta og einföldun á fiskveiðistefnu veikir röksemdafærsluna.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni og ber að meta hana sem slíka, þar sem rökfærsla og hugmyndafræðileg heiðarleiki skipta meiru máli en jöfn heimildanotkun. Röksemdafærslan er sú að nei-sinnar noti Brexit-slagorð á Íslandi og að Brexit hafi reynst Bretum illa. Þetta er skýr og skilanleg röksemdarkeðja. Vísað er í nefnt viðtal í The Sunday Telegraph, sem gerir lesanda kleift að sannreyna upphafspunktinn.
Á hinn bóginn hæfa ritstjórnaefni að vera heiðarleg gagnvart flækjustiginu í þeim málum sem þau fjalla um. Fullyrðingin um að 60 til 70 prósent Breta vilji nú aftur í ESB er óstudd; ekki er vísað í nafngreinda könnun eða stofnun. Þetta er alvarlegt í ritstjórnarefni sem gerir kröfu um að staðreyndir ráði. Eins er umfjöllunin um sameiginlega fiskveiðistefnu ESB einföldun; höfundur fullyrðir að „engan veginn" standist staðhæfingar um fiskveiðistefnuna, en skírskotar ekki til sérstakra ákvæða sáttmálans né samningaviðræðuforritanna. Þetta veikir röksemdafærsluna, sérstaklega þar sem gagnrýnt er að andstæðingarnir byggi á ósannindum. Þegar maður krefst staðreyndanákvæmni af öðrum þarf eigin málflutningur að uppfylla sömu kröfur. Ritstjórnaefnið er hreinskilið um sinn lit og afstöðu, sem er jákvætt, en óléttvæg fullyrðing um opinberan vilja Breta án nokkurs heimildarúrræðis dregur úr trúverðugleikanum.
