vb.is
2026-05-30 16:02
Hver er drifinn áfram af „óhagnaði“?
Skoðanagrein Péturs Blöndals þar sem hann gagnrýnir pólitíska nýyrðasmíði, varnar sjávarútveg og einkaaðila gegn ríkisafskiptum, og mótmælir hugmyndinni um „óhagnaðardrifið" hagkerfi. Greinin er skýrt merkt sem lesendagrein og byggir á frjálshyggjulegum rökum frekar en heimildavinnu.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein Péturs Blöndals með skýra frjálshyggjulega afstöðu, en fullyrðingar um arðsemi sjávarútvegs og „óhagnaðardrifið" standa án heimilda og mótrökum er ekki svarað.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein og skoðun. Pétur Blöndal, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins, setur fram þekkta frjálshyggjulega röksemdafærslu gegn ríkisrekstri og pólitískri nýyrðasmíði. Rökin eru skýr og innbyrðis samkvæm en hvíla að mestu á fullyrðingum sem lesandinn getur ekki sannreynt innan greinarinnar sjálfrar. Til dæmis segir hann að arðsemi sjávarútvegsfyrirtækja sé ekki meiri en almennt gerist í atvinnulífinu; þar hefði styrkleiki röksemdafærslunnar aukist verulega ef vísað væri til opinberra ársreikninga eða hagskýrslna. Saga af Össuri Skarphéðinssyni og „aflþynnuverksmiðju" er sögð án heimildar og virkar sem málsháttarsaga frekar en staðreynd. Á sviði rökhyggju er nokkur veikleiki í þeirri röksemdafærslu að „óhagnaðardrifið" sé tilgangslaust hugtak; höfundurinn afgreiðir hugmyndina með nokkurri grófleik án þess að viðurkenna að óhagnaðarsamtök eru raunveruleg skipulagsform með skilgreindan lagaramma. Framsetningin er einsleit, engin mótrök eru reifuð af sanngirni, og tónninn er stundum meira útvarpspistilslegur en greiningarpistilslegur. Sem skoðanagrein er þetta viðunandi, en rökstuðningurinn hefði orðið sannfærandi ef höfundurinn hefði nýtt sér a.m.k. eina staðfesta heimild eða viðurkennt mótrök áður en hann hafnaði þeim.