visir.is
2026-08-12 07:15
Europe’s Second Soul
Skoðanagrein eftir Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, þar sem hann færir rök fyrir því að EES-samningurinn sé „önnur sál Evrópu" og að ESB ætti að taka hann alvarlega sem valkost við fulla aðild. Greinin vísar í eigin fyrri skrif höfundar, Bruegel-tillögu frá 2016 og „Nýja hansasambandið" innan ESB.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins sem rökstyður gildi EES á skýran hátt, en mætir engum gagnrökum við eigin niðurstöðu.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundurinn er skýrt nafngreindur með ítarlegum titlum: fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins og fyrrverandi gestakennari við Háskóla Íslands. Þetta er sérfræðingur sem skrifar beint af eigin reynslu og þekkingu, sem gefur skoðuninni faglegan grundvöll. Rökstuðningurinn er skipulegur og vel uppbyggður í þremur hlutum. Baudenbacher vísar í eigin grein frá 2018 á LSE Brexit Blog, Bruegel-tillögu frá 2016 og Nýja hansasambandið; þessar tilvísanir eru sannreynanlegar og styðja kjarna málatilbúnaðarins. Tilvísun í 1. grein svissneskra borgaralaga og dómara Benjamin Cardozo er sömuleiðis staðreynanleg.
Það sem ber að nefna er að greinin er alfarið einstefnuröksemdarfærsla: ESB er sett í hlutverk þess sem hafi skammsýni, meðan EES/EFTA-líkanið er eingöngu lýst jákvætt. Engin tilraun er gerð til að mæta gagnrökum, til dæmis um lýðræðishalla EES-samningsins, takmarkaða áhrif á reglusetningu eða ástæður þess að nokkur EFTA-ríki völdu aðild. Í skoðanagrein er slíkt ekki krafa, en hugmyndafræðileg heiðarleiki hefði aukist ef höfundurinn hefði brugðist við einhverjum gagnrökum. Einnig má nefna að samanburður á íslenskum og norskum dómstólum byggist eingöngu á persónulegri reynslu höfundar („in my experience"), sem er veikt en eðlilegt í skoðanagrein sérfræðings. Á heildina litið er þetta rökvís og vel rökstudd skoðun sem stendur traustvekjandi á eigin forsendum.