Leiðin út úr PISA-lægðinni
Skoðanagrein framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs um niðurstöður PISA og þrjár tillögur um breytingar á grunnskólakerfinu. Röksemdafærslan er skipuleg og byggð á tilvitnuðum tölum úr PISA og athugunum OECD, en veikasti hlekkurinn er þriðja tillagan, sem er sett fram án nokkurs uppgjörs við gagnrök.
Greinin er birt undir skoðanamerki og höfundur gerir hlutverk sitt ljóst í lokin, sem er rétt gert þegar hagsmunaaðili tekur til máls um stefnu.
Röksemdafærslan er óvenju vel byggð fyrir dálk af þessari gerð. Höfundur nefnir tvær helstu alþjóðlegu skýringar, skjánotkun og breytta samsetningu nemendahópsins, og reynir að útiloka þær áður en hann dregur sínar eigin niðurstöður. Þar liggur samt gallinn: hann segir að fjölgun barna með erlendan bakgrunn skýri ekki fall Íslands, en birtir engar tölur um þróun árangurs nemenda án erlends bakgrunns, sem væri einmitt sönnunin. Þess í stað fylgir næsti kafli með stærsta bilinu milli hópanna. Lesandinn er skilinn eftir með fullyrðingu þar sem gögnin hefðu legið beint við.
Umreikningurinn „60 stig jafngilda þremur glötuðum skólaárum" er þumalputtaregla OECD sem er umdeild meðal menntavísindamanna; hún er hér sett fram sem staðreynd. Og þriðja tillagan, að falla frá skóla án aðgreiningar, er stefnuhvörf af stærstu gerð sem höfundur ræðir án þess að nefna einu orði þau rök eða þær rannsóknir sem liggja að baki núverandi stefnu. Tillögur eitt og tvö standa á eigin fótum; sú þriðja er staðhæfing, ekki röksemd.