visir.is
2026-06-12 07:11
107 fæddu heima og sjö án aðkomu heilbrigðisstarfsfólks
Frétt sem byggir nær alfarið á skýrslu fæðingaskrár fyrir árið 2024 og flytur tölulegar upplýsingar um fæðingar, frjósemi og burðarmálsdauða á Íslandi. Greinin er í eðli sínu samantekt á opinberum gögnum, án viðbótarheimilda eða túlkunar fagfólks.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt byggð á opinberum gögnum fæðingaskrár, áreiðanleg en einsleit: engin rödd sérfræðings setur lykilniðurstöður í samhengi.
Gagnrýni Vitans
Skýrsla fæðingaskrár er nafngreind heimild og opinbert skjal, sem gerir tölurnar sannreynanlegar. Greinin stendur vel sem stutt samantekt á helstu niðurstöðum skýrslunnar; framsetningin er hlutlæg og yfirveguð. Hins vegar er áberandi að engin rödd fagfólks, ljósmæðra, lækna eða fulltrúa heilbrigðisráðuneytisins er fengin til að setja gögnin í samhengi. Þegar skýrslan sjálf bendir á mögulega hækkun burðarmálsdauða og kveður á um að mikilvægt sé að fylgjast með, hefði verið eðlilegt að spyrja sérfræðing hvað skýri þá þróun eða hvort ástæða sé til áhyggna. Sama á við um sjö fæðingar án aðkomu heilbrigðisstarfsfólks, sem er áberandi staðreynd í fyrirsögn en fær enga útskýringu í textanum: hvers vegna, hvaða áhættu það felur í sér og hvort fyrirkomulag þjónustu skipti máli. Fyrirsögnin leggur áherslu á heimafæðingar og fæðingar án aðkomu fagfólks, en meginhluti greinarinnar fjallar um breiðari tölfræði fæðingaskrárinnar. Þessi munur á milli fyrirsagnar og efnis er ekki villandi í sjálfu sér, en undirstrikar að greinin er fremur gagnaupptalning en fréttavinna. Ekkert er ábótavant við nákvæmni innan þess sem birt er; gallinn er það sem ekki er gert.
