Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
mannlif.is 2026-06-27 16:00

Ráðin skólameistari eftir „opinbera aftöku í fjölmiðlum“

Frétt um skipun nýs skólameistara Fjölbrautaskólans í Breiðholti sem sett er í samhengi við fyrri deilur á Háskólanum á Bifröst. Greinin byggir á opinberum upplýsingum og beinu viðtali Margrétar á RÚV…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Fyrirsögnin dregur athygli meira að deilunum á Bifröst en skipuninni sjálfri, sem skekkir framsetninguna; lesandinn fær þá tilfinningu að skipunin sé umdeild, en ekkert í greininni bendir til þess. Greinin vísar í tilgreinanleg atvik: vantrauststillögu Félags akademískra starfsmanna, kæru til siðanefndar og Kastljósviðtal á RÚV, sem gerir lesandanum kleift að sannreyna flest atriði. Hins vegar vantar rödd frá hinni hliðinni, til dæmis frá kennurunum þremur sem kærðir voru eða fulltrúum Félags akademískra starfsmanna, til að lesandinn fái heildarmynd af deilunum. Einnig er ekki greint frá því hverjir tóku ákvörðun um skipunina eða hvernig ráðningarferlið fór fram, sem hefði bætt verulega við fréttina. Setningin „Hún starfið einnig átta ár" virðist málfræðilega skökk og ætti að hljóða „Hún starfaði einnig í átta ár", sem bendir til ófullnægjandi ritstjórnar. Heilt á litið er þetta hæfileg frétt um opinbera skipun sem gefur bakgrunn, en fyrirsögnin og framsaga leggjast of mikið á „aftöku"-tilvitnunina á kostnað sjálfrar skipunarfréttarinnar.

visir.is 2026-06-26 23:02

Far­sæld barna: Ekkert annað en rómantísk saga á blaði

Skoðanagrein foreldris sem byggir á nýlegri úttekt Ríkisendurskoðunar á farsældarlögunum frá 2021. Höfundur heldur því fram að lögin hafi ekki skilað raunverulegum árangri fyrir börn með fjölþættan va…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kynnir sig sem móðir; hún er metin á þeim forsendum. Styrkur greinarinnar er sá að hún byggir meginþráð röksemdafærslu sinnar á nafngreindri og sannreynanlegri heimild, þ.e. úttekt Ríkisendurskoðunar á innleiðingu farsældarlaganna. Tilvísunin í þá skýrslu er nákvæm og gefur lesandanum kost á að kanna efnið sjálfur. Tölurnar um biðlista, yfir 650 börn eftir einhverfugreiningu og um 2.500 eftir öðrum greiningum hjá Geðheilsumiðstöð barna, eru sömuleiðis tilteknar og í grundvallaratriðum sannreynanlegar, þótt heimild þeirra sé ekki tilgreind sérstaklega í textanum.

Fullyrðingin um að „börnin okkar eru bókstaflega að deyja" er sterk orðræða sem ekki er studd neinum gögnum eða dæmum í greininni; í skoðanagrein er slíkt leyfilegt en dregur úr trúverðugleika röksemdarinnar. Þá er setningin um fólk sem „safnast saman til að mótmæla velferð annarra barna" óljós og óútskýrð, sem veikir hana sem röksemd. Sem heildarmat á skoðanagrein er þetta vel samsettur texti: skýr hugmyndarammi, tilgreind opinber heimild og persónuleg reynsla sem rammi utan um umfjöllunina. Röksemdafærslan er skýr þótt tilfinningahleðslan sé stundum of mikil samanborið við þau gögn sem lögð eru fram.

visir.is 2026-06-27 07:33

Flest ljósin tengd stýritölvu en kerfið ekki full­nýtt

Frétt um ljósastýringu á höfuðborgarsvæðinu byggir á kynningu Reykjavíkurborgar fyrir umhverfis- og skipulagsráði og beinum tilvitnunum í varaformann ráðsins, Friðjón Friðjónsson. Tölulegar upplýsinga…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Sterkasta hliðin er hversu vel greinin er studd opinberum gögnum: minnisblað borgarinnar gefur tölur um stjórnkassa, skynjara og tengingu ljósa, og þær eru settar fram á skýran hátt sem lesandi getur sannreynt. Friðjón Friðjónsson er nafngreindur og titlaður, tilvitnanirnar eru beinar og hann fær rúm til að útskýra áætlanir meirihlutans. Þar á móti er verulegur veikleiki að fréttamaður leitar ekki til nokkurs utanaðkomandi aðila. Enginn sérfræðingur í umferðarverkfræði er spurður hvort áætlunin sé raunhæf, enginn íbúi sem orðið hefur fyrir óþægindum á Höfðabakka fær orð sín á prent, og fullyrðingin um að Reykjavík glími við meiri vanda en sambærilegar borgir á Norðurlöndum er sett fram án þess að vísa í tiltekin gögn eða rannsókn. Talan „42 prósent" er tilvitnuð í Friðjón en lesandinn fær ekki að vita hvaðan hún kemur eða hvað hún mælir nákvæmlega. Þetta er ekki ósanngjarnt, en greinin verður nær kynningarefni borgarinnar en rannsóknarblaðamennsku. Hefði ein gagnrýnisrödd eða sjálfstætt mat á raunhæfni áætlanarinnar lyft greininni verulega.

visir.is 2026-06-27 08:03

Dánarað­stoð: Var­úð má ekki verða að forræðis­hyggju

Skoðanagrein Ingrid Kuhlman, formanns Lífsvirðingar, sem svara grein sérfræðinga um dánaraðstoð. Höfundur rökstyður sjálfræðissjónarmið og mótmælir forræðishyggju í nafni varúðar. Greinin er birt sem …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun og höfundur gefur sig fram sem formaður samtaka sem berjast fyrir lögleiðingu dánaraðstoðar; það gagnsæi er til fyrirmyndar og setur lesandann strax í samhengi. Rökfærslan er vel skipulögð og tekur kerfisbundið á einstökum atriðum úr grein andstæðinganna, sem gerir umræðuna auðveldlega rekjanlega. Höfundur vísar í kannanir sem bendi til „um helmings stuðnings" lækna við dánaraðstoð, en tilgreinir ekki hvaða könnun er átt við, sem er veikleiki; slík tilvísun á erfiðara með að standast skoðun án nánari heimildar. Sömuleiðis er ýmsum fullyrðingum um reynslu annarra ríkja, einkum Kanada og Oregon, haldið fram án nákvæmra tilvísana, þótt lesandi geti í grófum dráttum kannað þær. Sem skoðanagrein stenst þetta þó vel miðað við það sem búast má við af greinargerðinni: rök eru sett fram af heiðarleika, hinn gagnstæði sjónarmiður er viðurkenndur og höfundur gerir ekki tilraun til að fela eigin hagsmunastöðu. Vísir ber ábyrgð á birtingunni sem vettvangur, og sú ákvörðun er eðlileg í ljósi þess að þetta er svörun við grein sem birtist á sama vettvangi.

visir.is 2026-06-27 08:30

Valda­tafl eða nauð­syn­legt stopp á gölluðu frum­varpi?

Skoðanagrein framkvæmdastjóra Landssambands veiðifélaga sem svarar grein Eydísar Ásbjörnsdóttur um lagareldisfrumvarpið. Höfundur færir rök fyrir því að frumvarpið hafi verið gallað á mörgum sviðum og…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er nafngreindur sem framkvæmdastjóri Landssambands veiðifélaga, sem er gagnlegt gagnsæi. Innan þess ramma er rökstuðningurinn óvenjulega vel uppbyggður fyrir skoðanagrein: höfundur vísar til umsagna Hafrannsóknastofnunar, erindis ESA, lögfræðiálita sem send voru atvinnuveganefnd og breytingartillögu frumvarpsins. Þetta eru allt sannreynanleg gögn sem lesandi getur leitað að í umsagnarferli Alþingis. Veikleikinn er að greinin kemur alfarið frá einum hagsmunahópi og gerir enga tilraun til að skilja sjónarmið hins megin borðsins, til dæmis hvort eldisfyrirtækin eða ráðuneytið hafi fært rök fyrir þeim ákvæðum sem gagnrýnd eru. Það er þó ekki krafa í skoðanagrein; höfundur er að svara tiltekinni grein og skrifa málsvörn fyrir sína afstöðu. Pólitísk áskorun til jafnaðarfólks um auðlindaúthlutun er skýrt gildismat, ekki dulbúið sem hlutlaus greining. Athyglisvert er hve nákvæmlega höfundur lýsir innihaldi frumvarpsins og breytingartillögunnar; þar er hægt að sannreyna fullyrðingarnar gegn opinberum þingskjölum. Heildarmat: vel rökstudd og gegnsæ skoðanagrein sem nýtir staðfestanlegar heimildir, þótt hún sé eðlilega einhliða í afstöðu.

visir.is 2026-06-27 12:15

Minni hamingja meðal lands­manna og fleiri ein­mana

Frétt Vísis fjallar um nýjan Talnabrunn embættis landlæknis sem sýnir að andleg líðan landsmanna hefur versnað frá 2016, sérstaklega meðal ungs fólks og kvenna. Greinin byggir nær alfarið á viðtali vi…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin vísar í nafngreinda heimild, Sigrúnu Daníelsdóttur hjá embætti landlæknis, og tiltekur opinbera útgáfu (Talnabrunni) sem grundvöll frásagnarinnar. Það er styrkur; lesandinn getur sannreynt niðurstöðurnar sjálfur. Veikleikinn felst í því að aðeins ein rödd ber alla túlkun gagnanna. Enginn utanaðkomandi sérfræðingur á sviði geðheilbrigðis, sálfræði eða félagsvísinda er spurður hvort samhengið sem Sigrún dregur (skjánotkun, skipulagðar tómstundir, veikari seigla) sé raunverulega stutt rannsóknum. Sumar af skýringunum sem hún nefnir, einkum orðræðan um „seiglu" ungmenna, eru umdeildari en fram kemur og hefðu gagnast af gagnrýnni andrödd. Tölulegar fullyrðingar eins og „tíu prósentustiga lækkun" eru sagðar koma úr Talnabrunni en ekki settar í samhengi við fjölda svarenda eða skekkjumörk; það minnkar eftirprófanleika fréttatextans sjálfs. Framsetningin er þó lýsandi fremur en hneigð til ákveðinnar pólitískrar hlið, og fréttinni er ekki ruglað saman við skoðanagrein. Hér er um almennilega fréttagreining að ræða sem hefði fengið hærra einkunn ef raddflóran væri fjölbreyttari.

visir.is 2026-06-27 09:32

Á­byrgð í orði og verki

Skoðanagrein eftir formann Framsóknarflokksins og formann þingflokks Framsóknar, þar sem þingveturinn 2025–2026 er tekinn til umfjöllunar frá sjónarhóli stjórnarandstöðu. Höfundar gagnrýna forsendur f…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundar eru skýrt tilgreindir sem forystumenn Framsóknarflokksins, svo lesandinn veit hvaðan sjónarhorn kemur. Þetta er metið sem skoðun, ekki fréttaflutningur, og þarf ekki jafnvægi gagnvart andstæðum sjónarmiðum.

Rökstuðningur greinarinnar byggist á tilvísunum í opinber skjöl og ferla: fjárlagafrumvarp 2026, fjármálaáætlun 2027–2031 (samþykkt á Alþingi 18. júní), málefnasvið 11, stofnun innviðafélags og tiltekin verkefni eins og Fljótagöng og Sundabraut. Höfundar nefna einnig tölulegar fullyrðingar, til dæmis að fjárheimildir til samgöngumála dragist saman um 1,5 milljarða króna og fjárheimildir framhaldsskólastigsins um tæpa fjóra milljarða. Þessar tölur eru í eðli sínu sannreynanlegar í opinberum gögnum Alþingis, þótt greinin sjálf vísi ekki beint í tiltekin skjöl eða síðutölur. Fullyrðingin um að Framsókn telji að halli ríkissjóðs geti orðið 15–25 milljarðar er sett fram sem mat flokksins og er þannig heiðarlega merkt.

Helsti veikleiki greinarinnar sem rökstuðnings er almennur tónn hennar. Margir kaflar eru yfirborðslegir, vísa í „vaxandi áhyggjur" og „þörf á stöðugleika" án þess að greina nákvæmlega hvaða aðgerðir Framsókn leggur til sem valkost. Greinin er þannig frekar yfirlit yfir andstöðuafstöðu en vel tímsettur rökstuðningur. Sem pólitísk yfirlýsing er hún þó á viðunandi stigi og hefðbundin í formi.

visir.is 2026-06-27 11:00

Verður Ís­land brot­hætt byggð?

Skoðanagrein þingmanns Flokks fólksins þar sem hann varar við ESB-aðild án undanfarandi breytinga á fiskveiðistjórnarkerfinu. Höfundur vísar í dóm Hæstaréttar, álit mannréttindanefndar SÞ og dæmi úr s…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er nafngreindur sem þingmaður Flokks fólksins, sem er mikilvæg gagnsæisskilyrði. Röksemdafærslan er skýr og fylgir innri rökfræði: hún byrjar á samningsstöðu, færist yfir í galla kvótakerfisins og endar á tillögum. Sumar tilvísanir eru sannreynanlegar, einkum dómur Hæstaréttar um jafnræðisbrot og álit mannréttindanefndar SÞ, þótt hvorugt sé dagsett eða nánar afmarkað. Sömuleiðis er vísað í raunverulegt dæmi um Vinnslustöðina og lokun saltfiskvinnslu í Vestmannaeyjum, sem lesendur geta athugað.

Það sem dregur úr slagkrafti greinarinnar er fjöldi ósannaðra fullyrðinga sem settar eru fram sem staðreyndir. Fullyrðingin um að lögbundið kvótaþak sé ekki virt og handhafar veiðiheimilda selji sjálfum sér afla undir raunvirði er alvarleg ávirðing sem þyrfti betri stoð, til dæmis tilvísun í tiltekna úttekt eða eftirlit. Sama á við um fullyrðinguna um „vandræðagang" Skattsins gagnvart formanni fjárlaganefndar; hún myndi styrkjast verulega ef vísað væri í fundargerð eða bréfaskipti. Staðhæfingin um að fiskveiðiráðgjöf Hafrannsóknastofnunar hafi „nánast undantekningarlaust leitt til minni veiði í öllum nytjategundum" er umdeilanleg og þyrfti gögn. Sem skoðanagrein þingmanns er hún þó innan þeirra marka sem ætla má af greinartegundinni; höfundur er opinn um hagsmuni sína og flokksaðild. Röksemdin hefði orðið sterkari ef hún styðdist betur við tilvísanir í stað þess að setja allt fram sem augljóst.

visir.is 2026-06-27 11:00

Þjóðin föst í Groundhog Day krónunnar

Skoðanagrein Baldurs Péturssonar heldur því fram að íslenska krónan sé kerfislægur veikleiki sem endurteki sömu efnahagsvandamálin áratug eftir áratug, og að evran sé eina raunhæfa leiðin út úr þeirri…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og það er eðlilegt að höfundur haldi fram ákveðinni afstöðu. Baldur Pétursson hefur skýra menntun og starfsreynslu á sviðinu og kynnir sig sem fyrrverandi aðstoðarframkvæmdastjóra EBRD, sem gefur skoðuninni faglegan grunn. Þar sem greinin er metin á forsendum röksemdarfærslu og heiðarleika, ber þó að benda á verulega veikleika.

Í fyrsta lagi er framsetningin einsleit: krónan er lýst sem rót allra vandamála, en hvergi er vikið að þekktustu gagnrökunum. Kostnaður evruaðildar, tap á sjálfstæðri peningastefnu sem aðlögunartæki, reynsla smárra evruríkja eins og Grikklands og Portúgals í kreppunni 2010 til 2015, eða jafnvel sú staðreynd að Danmörk og Svíþjóð hafa kosið að halda eigin gjaldmiðli, fá enga umfjöllun. Þetta veikir röksemdarfærsluna verulega, því lesandinn fær ekki tækifæri til að meta hvort höfundurinn hefur hugsað í gegnum augljós mótrök. Í öðru lagi byggir greinin nánast alfarið á almennum lýsingum á efnahagsástandinu; engin tilgreind gögn styðja fullyrðingar um fjármagnskostnað, raungengi eða vaxtamun, þótt slíkar tölur séu aðgengilegar hjá Seðlabankanum og Hagstofu. Þetta er ekki krafa í skoðanagrein, en hefði styrkt röksemdina mikið. Skírskotun til „kærleika" og tilfinningalegt orðaval, ásamt tvöföldum spurningarmerkjum á nokkrum stöðum, dregur úr fræðilegum blæ sem höfundurinn virðist sækjast eftir. Greinin er vel rituð og skýr í uppbyggingu, en sem skoðanaverk skortir hana heiðarlega meðhöndlun á gagnskoðunum, og það er ástæða til lægra einkunnar en ella.

visir.is 2026-06-27 11:37

Rétt rúmur helmingur myndi segja já í ágúst

Greinin flytur niðurstöður nýs þjóðarpúls Gallup um afstöðu landsmanna til aðildarviðræðna við ESB. Tölulegar niðurstöður eru skýrt settar fram ásamt aðferðafræðilegum upplýsingum um úrtaksstærð, fram…

Einkunn Vitans: 8/10
Gagnrýni Vitans

Gallup er nafngreind og staðfest heimild og greinin sýnir góða gagnsæi með því að tilgreina úrtaksstærð (1.993), þátttökuhlutfall (41,1%), framkvæmdartímabil og aðferð. Þetta er vönduð framsetning á könnunarniðurstöðum sem lesandi getur sannreynt sjálfur. Einn augljós ágalli er í meginmáli greinarinnar: sagt er að 63 prósent 18 til 29 ára myndu segja já, en síðan segir að 58 prósent 30 til 39 ára myndu segja nei, sem virðist stangast á við fullyrðinguna rétt á undan um að aldurshópurinn 40 til 49 ára sé einnig líklegri til að segja já. Þessi tölur eru misvísandi eða a.m.k. illa orðaðar og gætu ruglað lesanda. Greinin hefði einnig getað sett niðurstöðurnar í samhengi við fyrri kannanir, til dæmis þróun já-hlutfallsins undanfarna mánuði, en slíkt samhengi vantar alfarið. Engu að síður er framsetningin hlutlaus og án pólitísks slagsíða; greinin beitir hvorki jákvæðri né neikvæðri túlkun á niðurstöðunum.

visir.is 2026-06-27 12:02

Börnin fyrst, en þau bíða enn

Skoðanagrein frá þáttastjórnendum hlaðvarpsins Týndu Strákarnir sem gagnrýnir bil milli orða og aðgerða í barnavernd, geðheilbrigðisþjónustu og greiningarkerfi. Höfundar vísa í pistil Ingu Sælandar, t…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og það ber að meta hana á þeim forsendum. Höfundar byggja rökstuðning sinn á nokkrum tilgreinanlegum heimildum: pistli Ingu Sælandar á Vísi, tölum úr pistli ADHD samtakanna um rúmlega 2.600 börn á biðlista hjá Geðheilsumiðstöð barna og nærri 3.000 fullorðna á biðlista ADHD teymis Heilsugæslunnar, viðtali Kristrúnar Frostadóttur við Vísi og færslu Flokks fólksins um frumvarp um barnaverndarlög. Þetta eru sannreynanlegar tilvísanir sem styrkja rökin.

Það sem veikir greinina sem rökstuðning er að hún vísar nær eingöngu í aðrar skoðanagreinar og pólitískar færslur frekar en frumheimildir, opinberar skýrslur eða sjálfstæðar rannsóknir. Tölurnar um biðlista eru teknar úr pistli hagsmunaaðila, ekki staðfestar við stofnanir. Tilvitnunin í forsætisráðherra er án samhengis; orðið „stórkostlega" er tekið úr viðtali sem höfundar útlista ekki frekar, og lesandinn fær ekki að sjá í hvaða samhengi ummælin féllu. Þetta er skoðanagrein og á ekki að uppfylla sömu kröfur og fréttaskýrsla, en sterkari rökstuðningur hefði orðið til ef höfundar hefðu vísað beint í gögn stofnana eða opinberar tölur. Tilfinningaleg framsetning er leyfileg í þessum flokki, en endurtekning sömu hugmyndarinnar í nær hverjum kafla dregur úr beitu rökanna. Á heildina litið er greinin heiðarleg um afstöðu sína, bendir réttilega á kerfislæg vandamál og beitir ekki blekkingum, en rökstuðningurinn er frekar yfirborðskenndur miðað við þá fullyrðingu sem hún ber fram.

visir.is 2026-06-27 09:02

Stóru verk­efnin leysum við saman

Skoðanagrein Stefáns Vagns Stefánssonar, þingflokksformanns Framsóknar, þar sem hann fjallar um áskoranir í ríkisfjármálum, samgöngum, heilbrigðis- og menntamálum og leggur áherslu á samvinnu sem leið…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur er skýrt auðkenndur sem þingmaður Framsóknar; það er í góðu lagi. Sem skoðanatexti er hún þó frekar grunnsæ. Höfundur fullyrðir að forsendur fjármálaáætlunar hafi „veikst verulega" á þremur mánuðum og að líklega þurfi að skera meira niður árið 2027 „umfram það sem nú er viðurkennt," en aldrei er vísað til tiltekinna talna, skýrslna eða annarra gagna sem styðja þessar fullyrðingar. Lesandinn fær engar áþreifanlegar upplýsingar til að meta hvort þetta sé rökrétt greining eða stefnumótunarorðræða. Rökin eru almennt sett fram sem sjálfsögð sannindi: samgöngur skipta máli, samvinna er mikilvæg, menntun er undirstaða framleiðni. Fátt af þessu er umdeilt og því verður rökfærslan lítið annað en endurtekin yfirlýsing um góðan vilja. Til hróss má segja að tónninn er hóflegur; höfundur gagnrýnir forsendur fjármálaáætlunar án þess að ráðast persónulega á neinn. En skoðanagrein sem stefnir að trúverðugleika ætti að styðja efnislegar fullyrðingar með gögnum, og þar skortir þennan texta verulega.

visir.is 2026-06-27 10:31

For­eldrar standi eftir „einir, ör­magna og án stuðnings“

Greinin er í meginatriðum endurbirting á aðsendri grein Ingibjargar Einarsdóttur á Vísi, þar sem hún gagnrýnir innleiðingu farsældarlaga í ljósi nýrrar skýrslu Ríkisendurskoðunar. Blaðamaðurinn bætir …

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem frétt en er í raun nánast óbreytt yfirlit yfir aðsenda grein eins foreldris, Ingibjargar Einarsdóttur. Sá ritstjórnarlegi vafi er verulegur: efnið er í eðli sínu skoðanagrein sem fréttavefurinn klæðir í fréttabúning. Vísar til skýrslu Ríkisendurskoðunar eru til staðar og má sannreyna þær, sem er vel, en enginn þáttur greinarinnar er sjálfstæð heimildaöflun blaðamannsins. Tölulegar fullyrðingar Ingibjargar, svo sem um 650 börn á biðlista eftir einhverfugreiningu og 2.500 börn eftir öðrum greiningum, eru settar fram án þess að blaðamaður staðfesti þær eða tilgreini uppruna þeirra. Einnig er vísað til frétta um Samband íslenskra sveitarfélaga án nánari tilvísunar.

Alvarlegast er að hvorki ráðuneyti, sveitarfélög né aðrir opinberir aðilar sem gagnrýni beinist að fá tækifæri til að bregðast við. Greinin er í reynd sjónarhorn eins manns, stutt almennri tilvísun í opinbera skýrslu, en án þess raddflóra sem lesandinn þarf til að meta ástandið sjálfstætt. Ef ætlunin var að birta aðsenda grein hefði átt að merkja hana sem slíka; ef ætlunin var fréttaflutningur hefði blaðamaðurinn þurft að leita viðbragða og sannreyna fullyrðingar.

ruv.is 2026-06-27 11:44

Rússar enn með aðgang að tólum Cellebrite

Greinin fjallar um notkun Cellebrite-búnaðar af hálfu rússneskra yfirvalda gegn stjórnarandstæðingi, byggð á rannsókn Guardian og Citizen Lab. Svör Cellebrite eru birt og fleiri sjónarmið koma fram. F…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í eðli sínu endursögn á frétt Guardian, sem sjálf byggir á rannsókn Citizen Lab. Heimildakeðjan er skýr og gagnsæ: lesandinn veit hvaðan upplýsingarnar koma. Jákvætt er að svör Cellebrite eru birt og röddin frá mannréttindalögfræðingnum Elitay Mack og yfirrannsakanda Citizen Lab, John Scott-Railton, bæta við samhengi. Þetta gefur fréttinni ákveðna vídd þótt hún sé ekki sjálfstæð rannsóknarfrétt.

Íslenska sjónarmiðið, þ.e. að rannsóknargögn úr virkri rannsókn héraðssaksóknara á Íslandi hafi birst í kynningarmyndbandi Cellebrite, er áhugavert en eftirfylgnin er nánast engin. Ekki er gerð tilraun til að ná athugasemd frá héraðssaksóknara eða öðrum íslenskum aðilum, sem er veikleiki, enda er þetta sá hluti fréttarinnar sem blaðamaður gæti raunverulega unnið sjálfstætt að. Smávægilegar innsláttarvillur sjást einnig: „gagrýnt" í stað „gagnrýnt" og „notkuar" í stað „notkunar". Þetta dregur úr faglegri framsetningu.

ruv.is 2026-06-27 08:42

Vilja nýja stefnu og meiri tengingu við pólitíkina

Frétt um ósk Stúdentaráðs HA um aukið samstarf við kjörna fulltrúa í kringum Félagsstofnun stúdenta (FÉSTA). Forseti Stúdentaráðs er aðalheimild greinarinnar og bæjarráð virðist hafa tekið vel í erind…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nánast eingöngu á einum nafngreindum heimildarmanni, forseta Stúdentaráðs, Aðalbirni Jóhannssyni. Fullyrt er að bæði háskólinn og bærinn hafi tekið vel í erindið, en sú fullyrðing er ekki studd beinum tilvitnunum frá hvorugum þeirra aðila. Seinni tilvitnunin er ónafngreind; lesandinn getur ekki ráðið af samhenginu hvort þar talar fulltrúi bæjarráðs, háskólans eða jafnvel Stúdentaráðsins sjálfs, sem er verulegur ágalli á fréttaskrif sem fjalla einmitt um samstarf þessara þriggja aðila. Ef bæjarráð samþykkti tillögu eins og gefið er í skyn hefði verið eðlilegt að vitna í fundargerð eða nafngreindan fulltrúa meirihlutans. Halla Margrét Tryggvadóttir er nefnd í samhenginu en henni er hvorki gefin rödd né sjónarmið hennar rakin. Efnislega er fréttaerindin skýrt, en framsetningin er of háð einni rödd og vantar heimildir frá gagnaðilum til að styðja kjarnafullyrðingar.

mbl.is 2026-06-27 11:13

Ný könnun: Afar mjótt á munum

Greinin fjallar um nýja Gallup-könnun sem sýnir að naumur meirihluti Íslendinga styðji endurupptöku aðildarviðræðna við ESB. Niðurstöður eru sundurliðaðar eftir aldri, búsetu, menntun og stjórnmálafylgi. Greinin er gagnadrifin og hnitmiðuð.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni er vel lýst: Gallup er nafngreind sem framkvæmdaaðili, úrtaksstærð og þátttökuhlutfall eru tilgreind og tímabil könnunarinnar er skýrt. Þetta er grundvallarstaðall sem margir fjölmiðlar láta hjá líða. Sundurliðun eftir aldri, menntun, búsetu og flokksfylgi gefur lesandanum raunverulegt samhengi til að meta tölurnar.

Það sem vantar er þó ekki smáræði. Engin skoðanakönnun stendur ein og sér; samanburður við fyrri mælingar hefði gefið lesandanum svar við lykilspurningunni: er þetta breyting? Einnig skortir umfjöllun um skekkjumörk, en þar sem munurinn er aðeins fjögur prósentustig skiptir það verulegu máli hvort niðurstaðan sé tölfræðilega marktæk. Fyrirsögnin „Afar mjótt á munum" gefur þetta til kynna en greinin sjálf staðfestir það ekki með tölfræðilegum hætti. Loks er enginn viðmælandi fenginn til að setja niðurstöðurnar í pólitískt eða fræðilegt samhengi, sem er ágætt í stuttri frétt en takmarkar dýpt umfjöllunarinnar.

mbl.is 2026-06-27 09:56

„Getur varðað allt að átta ára fangelsi“

Frétt um mál Níels Inga Jónassonar sem framvísaði fölsuðu rafrænu ökuskírteini á kjörstað í borgarstjórnarkosningum. Formaður Landskjörstjórnar er aðalheimild og bendir á hugsanlegt lögbrot. Greinin e…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nánast eingöngu á viðtali við Kristínu Edwald, formann Landskjörstjórnar, sem er nafngreind og viðeigandi heimild varðandi kjörferlið. Þetta er viðunandi upphaf en skilar of litlu. Níels Ingi Jónasson er nefndur sem aðili málsins en ekki fær hann sjálfur beint orð í fréttinni; hvorki er vitnað í yfirlýsingu hans né tekið fram hvort leitað hafi verið eftir hans sjónarmiðum. Þetta er verulegur ágalli þar sem hann er sá sem ásakanir beinast að, jafnvel þótt frásögnin gefi til kynna að tilgangur hans hafi verið gagnrýni á kerfið. Einnig hefði mátt leita álits lögfræðings á hvort brot á hegningarlögum eigi raunverulega við þegar viðkomandi framvísaði síðan löglegum skilríkjum, eða álits lögreglu á hvort mál verði til rannsóknar. Framsetningin er nokkuð einhliða: fyrirsögnin undirstrikar refsirammann (átta ára fangelsi) frekar en efnislega umræðuna um öryggi rafrænna skilríkja, sem var yfirlýstur tilgangur Níels Inga. Þannig verður framsetningin ögn ógnamiðuð.

mbl.is 2026-06-27 07:20

Stenst ekki skoðun

Stutt frétt sem byggir á sjónarmiðum eins hagfræðings, Konráðs S. Guðjónssonar, sem hafnar fullyrðingum um að ESB-aðild myndi auðvelda húsnæðiskaup á Íslandi. Hann nefnir þrjár ástæður og segir umræðu…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun stutt ákvæðisfrétt sem kynnir sjónarmið eins sérfræðings. Konráð S. Guðjónsson er nafngreindur og tengdur Kontext ehf., sem er gott. Hins vegar er enginn mótaðili spurður, engin gagnaheimild nefnd til stuðnings þremur „staðreydum" hans og engin tilvísun í rannsóknir eða gögn sem lesandi getur staðreynt á eigin spýtur. Orðið „staðreydir" er notað án þess að blaðamaður tilgreini hvaðan tölurnar koma, sem veikir trúverðugleika textans verulega. Vísbending um að lengri texti fylgi (» 6) dregur úr þessari gagnrýni að einhverju leyti, en textinn sem hér er metinn stendur á veikum fótum sem sjálfstæð frétt. Framsetningin hallar einnig að þeirri skoðun að ESB-aðild skipti ekki máli fyrir húsnæðismarkað, án þess að gefa rödd þeim sem halda öðru fram.

dv.is 2026-06-27 09:00

Ihor syndir undir íslenskum fána en gæti þurft að fara aftur til Úkraínu: „Nú bíð ég eftir svari“

Persónuleg söguleiksfrétt um úkraínskan blaðamann sem býr á Íslandi og stendur frammi fyrir vandkvæðum við umsókn um ríkisborgararétt. Greinin byggir á viðtali við hann og svörum Útlendingastofnunar, …

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er vel unnin viðtalsgrein sem virkar sem persónusnið af Ihor Stakh og aðstæðum hans. Blaðamaðurinn sækir upplýsingar til beggja lykilaðila: Ihor fær rúman tíma til að segja sína sögu og Útlendingastofnun svarar fyrirspurn DV með efnislegum hætti, þar á meðal um reglurnar sem gilda og hvernig mat fer fram. Það er jákvætt og sýnir vönduð vinnubrögð. Einn veikleiki er þó sá að fullyrðingar Ihors um ofsóknir í Úkraínu, hættu á eigin lífi og „óvini" á borð við borgarstjóra og þingmenn eru ekki studdar neinni utanaðkomandi staðfestingu; blaðamaðurinn nefnir einungis að Útlendingastofnun hafi veitt honum alþjóðlega vernd, sem er vísbending en ekki sönnun á einstökum fullyrðingum. Frekara samhengi hefði mátt veita um stöðu blaðamanna í Úkraínu eða vísa í skýrslur alþjóðasamtaka. Framsetningin er hlýleg gagnvart Ihor og lesandinn fær lítið gagnrýnið sjónarhorn á málið, en í ljósi þess að þetta er persónuleg viðtalssaga er það ekki endilega ágalli á sama hátt og í rannsóknarfrétt. Heilt yfir er þetta ágætt stykki sem sinnir grundvallarskyldum blaðamennsku.

vb.is 2026-06-27 08:15

Yfirgripsmikið þekkingarleysi á evrumálum

Ritstjórnardálkur Viðskiptablaðsins gagnrýnir fullyrðingu Helgu Völu Helgadóttur um ERM II-ferlið og lánveitingar Evrópska seðlabankans. Dálkurinn byggir á eigin túlkun höfunda á eðli ERM II en vitnar…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnardálkur (pistill) og ber að meta sem slíkan. Röksemdafærslan er skýr: höfundar halda fram að Helga Vala hafi misskilið ERM II-ferlið og ruglað saman gengissamstarfi og lánaúrræðum. Þetta er eðlileg gagnrýni í skoðanadálki. Veikleikinn felst hins vegar í því að höfundar leggja fram tæknilega fullyrðingu um starfsemi ERM II, þar á meðal um formlegu vikmörkin (15%), án þess að vísa í neina formlega heimild, sáttmála eða skjal frá Evrópska seðlabankanum eða framkvæmdastjórn ESB. Þeir gagnrýna aðra fyrir þekkingarleysi en styðja eigin lýsingu ekki við neitt sem lesandi getur sannreynt. Titillinn talar um „yfirgripsmikið þekkingarleysi" en dálkurinn fjallar í raun um eitt tilvik úr einum þætti. Orðalagið er slegið á og framsetningin ónauðsynlega fyrirlitleg í garð nafngreindrar manneskju, sem dregur úr trúverðugleika rökstuðningsins þótt hann sé efnislega ekki fráleitt settur fram. Sem skoðanadálkur sinnir hann hlutverki sínu að hluta, en rökstuðningurinn hefði mátt vera sterkari.