Vilhelm Jónsson skrifar: Ríka landið sem hefur aldrei efni á neinu
Vilhelm Jónsson athafnamaður heldur því fram í skoðanagrein að íslenskt hagkerfi hafi í hálfa öld gengið í hring verðbólgu, verðtryggingar og hárra vaxta þar sem launafólk beri byrðarnar. Hann gagnrýnir Seðlabankann, stjórnvöld og forystu bæði atvinnulífs og verkalýðshreyfingar fyrir að krefjast hófsemi af öðrum en sjálfum sér.
Tölurnar bera greinina. Kjararáðshækkunin 2016, vaxtaferill Seðlabankans úr 0,75 í 9,25 prósent, verðlagsforsenda kjarasamninga og gjaldeyrisforðinn eru allt atriði sem lesandi getur flett upp. Höfundur sýnir líka sanngirni þar sem hún skiptir máli: hann tekur fram að Ragnar Þór og Kristján Þórður hafi ekki brotið af sér, og ábending hans um að norrænn launasamanburður verði að taka til vaxta og húsnæðisfjármögnunar er vel rökstudd.
Veikasti hlekkurinn er gagnrýnin á vaxtahækkunina í ágúst. Höfundur vitnar sjálfur í rök peningastefnunefndar en sleppir þeim hluta rökstuðningsins sem líklegast skýrir hækkunina, svo sem verðbólguvæntingum. Myndlíkingin um hamarinn og naglann kemur í stað rökræðu við sjónarmið bankans. Fullyrðingin um að gengisstyrking skili sér seint í verðlag er sett fram án nokkurra gagna.
Ummælin um að Vilhjálmur Birgisson hafi „lært furðu lítið af sögunni“ eru meira skot en rök. Þá vísar niðurlagið til krónunnar og peningakerfisins sem rótar vandans en nefnir aldrei hvaða kerfi ætti að taka við. Greiningin er skörp en lausnina vantar.
